Hücre çeperi lignin birikimiyle kalınlaşmış, olgunlaştığında sitoplazma ve çekirdeğini kaybederek ölü hale gelen, bitkiye mekanik destek sağlayan temel doku hücreleri hangisidir?
A) Parankima
B) Kollenkima
C) Sklerenkima
D) Stoma
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bitkilerdeki temel doku hücrelerinin özelliklerini anlamamız isteniyor. Soruda verilen ipuçlarını dikkatlice inceleyelim ve doğru cevabı bulmak için seçenekleri değerlendirelim.
- Soru İçeriğindeki Anahtar Özellikler:
- Hücre çeperi lignin birikimiyle kalınlaşmış.
- Olgunlaştığında sitoplazma ve çekirdeğini kaybederek ölü hale gelir.
- Bitkiye mekanik destek sağlar.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Parankima:
- Parankima hücreleri genellikle ince çeperli ve canlıdır.
- Fotosentez, depolama, salgılama gibi birçok metabolik fonksiyona sahiptirler.
- Mekanik destek sağlamaktan ziyade, bitkinin temel yaşam fonksiyonlarını yürütürler.
- Bu özellikler, soruda bahsedilen lignin birikimi ve ölüm durumuyla uyuşmamaktadır.
- B) Kollenkima:
- Kollenkima hücreleri canlıdır ve çeperleri pektin ile selüloz birikimiyle köşelerden veya düzensiz olarak kalınlaşmıştır.
- Genç ve büyüyen bitki kısımlarına esnek mekanik destek sağlarlar.
- Ancak, lignin birikimiyle kalınlaşma ve olgunlaştığında ölme özellikleri kollenkima için geçerli değildir.
- C) Sklerenkima:
- Sklerenkima hücrelerinin çeperleri, soruda belirtildiği gibi lignin birikimiyle aşırı derecede kalınlaşmıştır.
- Olgunlaştıklarında sitoplazma ve çekirdeklerini kaybederek ölü hale gelirler.
- Bitkiye çok güçlü mekanik destek (sertlik ve dayanıklılık) sağlarlar. Bitkilerin sert kısımlarında (örneğin, fındık kabuğu, armut çekirdeği etrafındaki sert yapılar) bulunurlar.
- Bu özelliklerin hepsi, soruda verilen tanımla birebir uyuşmaktadır.
- D) Stoma:
- Stomalar, bitkinin epidermis tabakasında bulunan, gaz alışverişi ve terlemeden sorumlu özel yapılardır (bekçi hücreleri ve komşu hücrelerden oluşur).
- Canlı hücrelerdir ve mekanik destek sağlamak gibi bir görevleri yoktur.
- Bu nedenle, sorudaki özelliklerle hiçbir şekilde örtüşmemektedir.
Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, soruda verilen tüm özellikleri (lignin birikimiyle kalınlaşmış çeper, olgunlaştığında ölü hale gelme, mekanik destek sağlama) taşıyan temel doku hücrelerinin Sklerenkima olduğunu açıkça görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
