Aşağıdaki özelliklerden hangisi hem kollenkima hem de sklerenkima dokuları için ortaktır?
A) Hücrelerinin canlı olması
B) Mekanik destek sağlaması
C) Fotosentez yapabilmesi
D) İnce çeperli olması
Sevgili öğrenciler, bitki dokuları konusundaki bu soruyu adım adım inceleyelim. Kollenkima ve sklerenkima, bitkilerde destek sağlayan temel dokulardır. Bu iki dokunun ortak özelliğini bulmak için her bir seçeneği ayrı ayrı değerlendirelim.
- Kollenkima Dokusu Nedir?
- Kollenkima dokusu, genellikle genç bitki gövdelerinde, yaprak saplarında ve çiçek saplarında bulunan canlı hücrelerden oluşur.
- Hücre çeperleri, özellikle köşelerde pektin birikimi nedeniyle düzensiz kalınlaşmalar gösterir.
- Bu doku, bitkiye esneklik kazandırarak bükülmeye karşı dayanıklılık sağlar ve kırılmasını önler. Yani, mekanik destek görevi görür.
- Bazı kollenkima hücreleri kloroplast içerebilir ve fotosentez yapabilir.
- Sklerenkima Dokusu Nedir?
- Sklerenkima dokusu, bitkinin olgunlaşmış kısımlarında, özellikle sertlik ve dayanıklılık gerektiren yerlerde (tohum kabukları, meyve çekirdekleri, odunsu gövdeler) bulunur.
- Hücreleri genellikle olgunlaştığında ölüdür.
- Hücre çeperleri, lignin adı verilen sert bir madde birikimi nedeniyle çok kalın ve odunsu bir yapıya sahiptir.
- Bu doku, bitkiye sertlik, sağlamlık ve dayanıklılık sağlayarak mekanik destek görevi görür.
- Ölü hücrelerden oluştuğu için fotosentez yapmaz.
- Şimdi seçenekleri değerlendirelim:
- A) Hücrelerinin canlı olması: Kollenkima hücreleri canlıdır, ancak sklerenkima hücreleri genellikle olgunlaştığında ölüdür. Bu nedenle ortak bir özellik değildir.
- B) Mekanik destek sağlaması: Hem kollenkima (esnek destek) hem de sklerenkima (sert destek) dokuları bitkiye mekanik destek sağlar. Bu, her iki dokunun da temel görevidir ve ortak özellikleridir.
- C) Fotosentez yapabilmesi: Kollenkima dokusu bazen fotosentez yapabilirken, sklerenkima dokusu genellikle ölü hücrelerden oluştuğu için fotosentez yapmaz. Bu nedenle ortak bir özellik değildir.
- D) İnce çeperli olması: Hem kollenkima hem de sklerenkima dokularının hücre çeperleri kalınlaşmıştır (kollenkima düzensiz, sklerenkima çok kalın ve ligninli). İnce çeperli hücreler genellikle parenkima dokusuna aittir. Bu nedenle ortak bir özellik değildir.
Yukarıdaki değerlendirmeler sonucunda, hem kollenkima hem de sklerenkima dokularının ortak görevinin bitkiye mekanik destek sağlamak olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
