Bir bitki hücresinde aşağıdaki özelliklerden hangisi gözlemlenirse, bu hücrenin kollenkima dokusuna ait olduğu kesin olarak söylenebilir?
A) Hücre çeperinde lignin birikimi
B) Köşe bölgelerinde kalınlaşma
C) Hücre içeriğinin tamamen boş olması
D) İletim demetleri oluşturması
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir bitki hücresinin hangi özelliğinin o hücrenin kollenkima dokusuna ait olduğunu kesin olarak belirleyeceğini bulmamız isteniyor. Kollenkima dokusu, bitkilerde destek sağlayan önemli bir doku tipidir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hücre çeperinde lignin birikimi: Lignin, bitki hücre çeperlerine sertlik ve dayanıklılık veren bir maddedir. Ancak lignin birikimi, genellikle sklerenkima dokusunun (taş hücreleri ve lifler gibi) ve ksilem (odun boruları) hücrelerinin bir özelliğidir. Kollenkima hücrelerinde lignin bulunmaz; bunun yerine pektin ve selüloz birikimi gözlenir. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
- B) Köşe bölgelerinde kalınlaşma: İşte bu, kollenkima dokusunun en ayırt edici özelliğidir! Kollenkima hücrelerinin çeperleri, özellikle hücrelerin birbirine değdiği köşe bölgelerinde düzensiz ve kalınlaşmış bir yapıya sahiptir. Bu kalınlaşma, pektin ve selüloz maddelerinin birikimiyle oluşur ve bitkiye esneklik ile birlikte destek sağlar. Bu özellik, kollenkima dokusunu diğer dokulardan ayırır. Bu nedenle B seçeneği doğrudur.
- C) Hücre içeriğinin tamamen boş olması: Hücre içeriğinin (protoplastın) tamamen boş olması ve hücrenin ölmesi, genellikle sklerenkima dokusunun olgunlaşmış hücreleri (lifler ve taş hücreleri) ile ksilemdeki iletim elemanlarının (trake ve trakeitler) bir özelliğidir. Kollenkima hücreleri ise canlıdır ve metabolik faaliyetlerini sürdürürler. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
- D) İletim demetleri oluşturması: İletim demetleri (ksilem ve floem), bitkilerde su ve besin maddelerinin taşınmasından sorumlu karmaşık dokulardır. Kollenkima dokusu ise bir destek dokusudur ve iletim demetlerinin doğrudan bir parçası değildir. Genellikle iletim demetlerinin çevresinde veya genç gövdelerin dış kısımlarında destekleyici bir rol oynar. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
Yukarıdaki açıklamalara göre, bir bitki hücresinin kollenkima dokusuna ait olduğunu kesin olarak söyleyebileceğimiz özellik, hücre çeperlerinin özellikle köşe bölgelerinde kalınlaşmış olmasıdır.
Cevap B seçeneğidir.
