Yatay atış formülleri Test 1

Yatay atış hareketi yapan bir cisim için aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Yatay hızı sabittir
B) Düşey hızı düzgün değişir
C) İvmesi sıfırdır
D) Yatay ve düşey hareketleri bağımsızdır

Sevgili öğrenciler, yatay atış hareketi, fizikte sıkça karşılaştığımız ve günlük hayatta da birçok örneğini görebileceğimiz önemli bir konudur. Bu tür hareketlerde, cismin hem yatay hem de düşey doğrultuda hareket ettiğini ve bu iki hareketin birbirini etkilemeden bağımsız olarak gerçekleştiğini unutmamak gerekir. Şimdi sorumuzdaki ifadeleri adım adım inceleyelim:

• A) Yatay hızı sabittir

  Yatay atış hareketinde, hava direnci ihmal edildiğinde, cisme yatay doğrultuda etki eden hiçbir kuvvet yoktur. Newton'un hareket yasalarına göre, net kuvvetin sıfır olduğu bir doğrultuda cismin hızı sabittir. Bu nedenle, cismin yatay hızı ($v_x$) hareket boyunca değişmez. Bu ifade doğrudur.

• B) Düşey hızı düzgün değişir

  Cisim, hareket boyunca yer çekimi kuvvetinin etkisi altındadır. Bu kuvvet, cisme aşağı yönde sabit bir yer çekimi ivmesi ($g$) kazandırır. İvme sabit olduğunda, hız düzgün bir şekilde değişir (yani eşit zaman aralıklarında eşit miktarda artar veya azalır). Yatay atışta cismin düşey ilk hızı sıfırdır ve yer çekimi ivmesi nedeniyle düşey hızı aşağı yönde düzgün bir şekilde artar. Bu ifade doğrudur.

• C) İvmesi sıfırdır

  Yukarıda da belirttiğimiz gibi, yatay atış hareketi yapan bir cisim sürekli olarak yer çekimi kuvvetinin etkisi altındadır. Bu kuvvet, cisme aşağı yönde sabit bir yer çekimi ivmesi ($g$) kazandırır. Bu ivme, yaklaşık olarak $9.8 \, m/s^2$ değerindedir ve hareket boyunca yönü ve büyüklüğü sabittir. Dolayısıyla, cismin ivmesi sıfır değildir; yer çekimi ivmesine eşittir. Bu ifade yanlıştır.

• D) Yatay ve düşey hareketleri bağımsızdır

  Yatay atış hareketinin en temel özelliklerinden biri, cismin yataydaki hareketinin (sabit hızlı hareket) ve düşeydeki hareketinin (serbest düşme) birbirinden bağımsız olarak incelenebilmesidir. Yatay hız düşey hareketi etkilemez, düşey hareket de yatay hızı etkilemez. Bu prensip, karmaşık hareketleri daha basit bileşenlere ayırarak analiz etmemizi sağlar. Bu ifade doğrudur.

İfadeleri incelediğimizde, yanlış olan ifadenin C seçeneği olduğunu görüyoruz. Çünkü yatay atış hareketi yapan bir cisim, yer çekimi ivmesi etkisi altındadır ve ivmesi sıfır değildir.

Cevap C seçeneğidir.