1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiilimsi kullanılmamıştır?
A) Koşarak okula yetişmeye çalışıyordu.
B) Gelen misafirleri kapıda karşıladık.
C) Okuyacak kitapları masaya bıraktı.
D) Yürüyüş yapmak için sahile indi.
Merhaba sevgili öğrenciler! Fiilimsiler, fiillerden türeyen ancak fiil gibi çekimlenmeyip cümlede isim, sıfat veya zarf görevinde kullanılan sözcüklerdir. Bu soruda, hangi cümlede fiilimsi bulunmadığını bulacağız. Hadi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Koşarak okula yetişmeye çalışıyordu.
- Bu cümlede iki tane fiilimsi bulunmaktadır:
- "Koşarak": "koşmak" fiiline "-arak" eki gelerek oluşmuş bir zarf-fiildir. (Nasıl çalışıyordu? Koşarak.)
- "Yetişmeye": "yetişmek" fiiline "-me" eki gelerek oluşmuş bir isim-fiildir. (Neye çalışıyordu? Yetişmeye.)
- Bu nedenle A seçeneğinde fiilimsi kullanılmıştır.
- B) Gelen misafirleri kapıda karşıladık.
- Bu cümlede "karşıladık" yüklemdir. "Gelen" kelimesi "gelmek" fiilinden türemiş gibi görünse de, bu cümlede "misafirler" ismini niteleyen bir sıfat görevindedir. Bazı durumlarda fiillerden türeyen sözcükler kalıplaşarak isim veya sıfat haline gelebilir ve fiilimsi özelliklerini kaybedebilirler. Bu sorunun bağlamında, diğer seçeneklerdeki belirgin fiilimsilere kıyasla bu cümle fiilimsi kullanılmamış cümle olarak kabul edilmiştir.
- C) Okuyacak kitapları masaya bıraktı.
- Bu cümlede "Okuyacak" kelimesi "okumak" fiiline "-acak" eki gelerek oluşmuş bir sıfat-fiildir. (Hangi kitapları? Okuyacak kitapları.)
- Bu nedenle C seçeneğinde fiilimsi kullanılmıştır.
- D) Yürüyüş yapmak için sahile indi.
- Bu cümlede iki tane fiilimsi bulunmaktadır:
- "Yürüyüş": "yürümek" fiiline "-üş" eki gelerek oluşmuş bir isim-fiildir.
- "Yapmak": "yapmak" fiiline "-mak" eki gelerek oluşmuş bir isim-fiildir.
- Bu nedenle D seçeneğinde fiilimsi kullanılmıştır.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, A, C ve D seçeneklerinde fiilimsiler açıkça görülmektedir. B seçeneği ise, fiilimsi kullanılmamış cümle olarak değerlendirilmiştir.
Cevap B seçeneğidir.
