2. "Bu evin bahçesi çok geniş." cümlesindeki "bu" sözcüğü ile "Bu, benim evim." cümlesindeki "bu" sözcüğünün türleri sırasıyla nedir?
A) İşaret sıfatı - İşaret zamiri
B) İşaret zamiri - İşaret sıfatı
C) İşaret sıfatı - İşaret sıfatı
D) İşaret zamiri - İşaret zamiri
Sevgili öğrenciler, Türkçe dersinde sözcük türlerini doğru anlamak, cümleleri daha iyi kavramamızı sağlar. Şimdi gelin, "bu" sözcüğünün farklı cümlelerde nasıl farklı görevler üstlendiğini adım adım inceleyelim.
- Öncelikle, sözcük türlerini hatırlayalım:
- Sıfat (Ön Ad): İsimlerden önce gelerek onları niteleyen (nasıl olduklarını belirten) veya belirten (işaret eden, sayılarını, belirsizliklerini bildiren) sözcüklerdir. İsme sorulan "hangi?", "nasıl?", "kaç?" gibi sorulara cevap verirler.
- Zamir (Adıl): İsimlerin yerini tutan sözcüklerdir. Bir ismin yerine geçerek cümlede kullanılırlar.
- Şimdi ilk cümlemize bakalım: "Bu evin bahçesi çok geniş."
- Buradaki "bu" sözcüğü, hemen ardından gelen "ev" ismini işaret etmektedir.
- "Hangi ev?" diye sorduğumuzda cevabı "Bu ev" olur.
- İsimden önce gelip o ismi işaret ettiği için, buradaki "bu" sözcüğü işaret sıfatıdır.
- İkinci cümlemize geçelim: "Bu, benim evim."
- Buradaki "bu" sözcüğü, bir ismin yerini tutmaktadır. Yani, bir şeyi işaret ederek onun adını söylemek yerine "bu" denmiştir.
- Cümlede tek başına, bir isim gibi kullanılmıştır ve bir varlığı temsil etmektedir. Virgül (,) ile ayrılması da onun bir isim gibi kullanıldığını gösterir.
- Örneğin, "Şu bina benim evim." demek yerine "Bu, benim evim." denmiştir. Buradaki "bu", "şu bina" isminin yerini tutar.
- İsmin yerini tuttuğu ve işaret yoluyla bunu yaptığı için, buradaki "bu" sözcüğü işaret zamiridir.
- O halde, ilk cümledeki "bu" işaret sıfatı, ikinci cümledeki "bu" ise işaret zamiridir.
Bu açıklamalar ışığında doğru seçeneğin A olduğunu görüyoruz.
Cevap A seçeneğidir.