8. İşaret sıfatı ve işaret zamiri arasındaki temel fark nedir?
A) İşaret sıfatları çoğul, işaret zamirleri tekil olur
B) İşaret sıfatları isimden önce gelir ve ismi belirtir, işaret zamirleri ismin yerini tutar
C) İşaret sıfatları soru anlamı katarken, işaret zamirleri katmaz
D) İşaret sıfatları yalnızca "bu" ve "şu" kelimelerinden oluşur
Sevgili öğrenciler, Türkçede kelimelerin görevlerini doğru anlamak, cümleleri doğru kurmak ve anlamak için çok önemlidir. İşaret sıfatları ve işaret zamirleri de sıkça karıştırılan konulardan biridir. Gelin, bu iki önemli dilbilgisi ögesini adım adım inceleyelim ve aralarındaki temel farkı netleştirelim.
1. İşaret Sıfatı (Belirtme Sıfatı) Nedir?
- İsimleri yer, yön, uzaklık gibi özellikleriyle belirten kelimelerdir.
- Her zaman bir isimden ÖNCE gelir ve o ismi niteler veya belirtir.
- İsme sorulan "Hangi?" sorusuna cevap verir.
- Örnekler:
- Bu ev (Hangi ev? Bu ev)
- Şu çocuk (Hangi çocuk? Şu çocuk)
- O kitap (Hangi kitap? O kitap)
- Öteki araba (Hangi araba? Öteki araba)
2. İşaret Zamiri (Adıl) Nedir?
- İsimlerin yerini tutan, onların yerine kullanılan kelimelerdir.
- Tek başına kullanılırlar ve bir ismin yerini işaret yoluyla belirtirler.
- Cümlede isim gibi görev yaparlar ve ismin çekim eklerini (hal ekleri, iyelik ekleri vb.) alabilirler.
- Örnekler:
- Bunu al (Neyi al? Kitabı/Kalemi)
- Şunu getir (Neyi getir? Sandalyeyi/Masayı)
- Onu gördüm (Kimi gördüm? Ali'yi/Ayşe'yi)
- Ötekini beğendim (Hangisini beğendim? Elbiseyi/Ayakkabıyı)
3. İşaret Sıfatı ve İşaret Zamiri Arasındaki Temel Fark:
- İşaret sıfatları, bir ismi "hangi" sorusuna cevap vererek belirtirken, işaret zamirleri doğrudan bir ismin yerini tutar ve tek başına kullanılır.
- Yani, işaret sıfatının yanında mutlaka bir isim bulunurken, işaret zamirinin yanında isim bulunmaz; zamir ismin görevini üstlenir.
Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) İşaret sıfatları çoğul, işaret zamirleri tekil olur
- Bu ifade yanlıştır. Hem işaret sıfatları ("Bu evler") hem de işaret zamirleri ("Bunlar") tekil veya çoğul olabilir.
- B) İşaret sıfatları isimden önce gelir ve ismi belirtir, işaret zamirleri ismin yerini tutar
- Bu ifade, yukarıda açıkladığımız temel farkı tam olarak yansıtmaktadır. İşaret sıfatı bir ismi nitelerken veya belirtirken, işaret zamiri ismin yerine geçer.
- C) İşaret sıfatları soru anlamı katarken, işaret zamirleri katmaz
- Bu ifade yanlıştır. İşaret sıfatları veya zamirleri soru anlamı katmaz. Soru anlamı katan kelimeler "soru sıfatları" veya "soru zamirleri"dir ("Hangi ev?", "Kim geldi?").
- D) İşaret sıfatları yalnızca "bu" ve "şu" kelimelerinden oluşur
- Bu ifade yanlıştır. "O", "öteki", "beriki" gibi kelimeler de işaret sıfatı olarak kullanılabilir ("O çocuk", "Öteki masa").
Bu açıklamalar ışığında, doğru seçeneğin B olduğu açıkça görülmektedir.
Cevap B seçeneğidir.
