Elma tohumlarında bulunan absisik asit (ABA) hormonu, çimlenmeyi engelleyici etki gösterir. Tohumların soğuk katlama işlemine tabi tutulmasıyla ABA seviyesi düşer ve çimlenme gerçekleşir. Bu bilgiye göre ABA hormonu dormanside nasıl bir rol oynar?
A) Tohum kabuğunun geçirgenliğini artırır
B) Embriyonun gelişimini hızlandırır
C) Çimlenme inhibitörü olarak görev yapar
D) Tohumun su alımını kolaylaştırır
Bu soruda, bitki fizyolojisinin önemli bir konusu olan tohum dormansisi ve absisik asit (ABA) hormonunun bu süreçteki rolünü inceliyoruz. Soruyu adım adım analiz ederek doğru cevaba ulaşalım.
- Tohum Dormansisi Nedir?
Tohum dormansisi (uyku hali), tohumların uygun çevresel koşullar (su, sıcaklık, ışık vb.) mevcut olsa bile çimlenmemesi durumudur. Bu durum, tohumun olumsuz koşullarda çimlenmesini engelleyerek hayatta kalma şansını artırır.
- Absisik Asit (ABA) Hormonunun Rolü:
Soru metninde açıkça belirtildiği gibi, elma tohumlarında bulunan absisik asit (ABA) hormonu, çimlenmeyi engelleyici etki gösterir. Bu ifade, ABA'nın tohumun uyku halinde kalmasına yardımcı olduğunu gösterir.
- Soğuk Katlama İşlemi ve ABA İlişkisi:
Metin, tohumların soğuk katlama işlemine tabi tutulmasıyla ABA seviyesinin düştüğünü ve bunun sonucunda çimlenmenin gerçekleştiğini belirtiyor. Bu bilgi, ABA'nın yüksek seviyelerdeyken çimlenmeyi baskıladığını, seviyesi düştüğünde ise bu baskının kalktığını ve çimlenmenin önünün açıldığını doğrular.
- ABA Hormonunun Dormansideki Rolü:
Yukarıdaki bilgiler ışığında, ABA hormonu tohumun çimlenmesini engelleyerek tohumun dormanside kalmasını sağlayan birincil faktörlerden biridir.
Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Tohum kabuğunun geçirgenliğini artırır: Eğer ABA tohum kabuğunun geçirgenliğini artırsaydı, su alımını kolaylaştırır ve çimlenmeyi teşvik ederdi. Ancak metin, ABA'nın çimlenmeyi engellediğini söylüyor. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
- B) Embriyonun gelişimini hızlandırır: Embriyonun gelişimi çimlenmenin bir parçasıdır. Eğer ABA embriyo gelişimini hızlandırsaydı, çimlenmeyi teşvik ederdi. Bu da metindeki bilgiyle çelişir. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
- C) Çimlenme inhibitörü olarak görev yapar: Soru metni, ABA'nın "çimlenmeyi engelleyici etki gösterdiğini" açıkça belirtmektedir. "İnhibitör" kelimesi "engelleyici" anlamına gelir. Dolayısıyla ABA, tohumun dormanside kalmasını sağlayarak çimlenmeyi engelleyen bir hormon görevi görür. Bu seçenek, verilen bilgilerle tamamen uyumludur.
- D) Tohumun su alımını kolaylaştırır: Su alımı, çimlenme için kritik bir adımdır. Eğer ABA su alımını kolaylaştırsaydı, çimlenmeyi teşvik ederdi. Bu da ABA'nın çimlenmeyi engelleyici rolüyle çelişir. Bu nedenle bu seçenek yanlıştır.
Sonuç olarak, verilen bilgiler ışığında absisik asit (ABA) hormonu, tohumun çimlenmesini engelleyerek dormanside önemli bir rol oynar.
Cevap C seçeneğidir.
