Sıfat-fiil (Ortaç) nedir Test 1

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-ecek/-acak" eki almış bir sıfat-fiil (ortaç) vardır?

A) Yarın sınavı olacak öğrenciler erken uyudu.
B) Bu kitabı geçen hafta okumuştum.
C) Çalışkan öğrenciler başarıyı hak ediyor.
D) Güzel bir gün geçirdik.

Bu soruda, Türkçedeki önemli dil bilgisi konularından biri olan sıfat-fiilleri (ortaçları) bulmamız isteniyor. Özellikle de "-ecek/-acak" ekiyle kurulmuş olanları. Haydi, adım adım inceleyelim ve bu konuyu pekiştirelim.

• Sıfat-fiil (Ortaç) Nedir?

  Sıfat-fiiller, fiillere belirli ekler getirilerek oluşturulan ve cümlede sıfat görevinde kullanılan kelimelerdir. Yani bir ismi nitelerler veya belirtirler. "-ecek/-acak" eki de gelecek zaman anlamı taşıyan bir sıfat-fiil ekidir. Bu ek, fiile gelerek onu bir ismin önüne getirir ve o ismi niteler.

• Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
• A) Yarın sınavı olacak öğrenciler erken uyudu.

  Burada "olacak" kelimesine dikkat edelim. "Olmak" fiiline "-acak" eki gelmiştir. "Olacak" kelimesi, "öğrenciler" ismini nitelemektedir. "Hangi öğrenciler?" diye sorduğumuzda "Yarın sınavı olacak öğrenciler" cevabını alırız. Fiilden türeyip bir ismi nitelediği için "olacak" kelimesi sıfat-fiildir ve aradığımız eki taşımaktadır.

• B) Bu kitabı geçen hafta okumuştum.

  Bu cümlede "-ecek/-acak" ekini almış bir kelime bulunmamaktadır. "Okumuştum" kelimesi bir çekimli fiildir (duyulan geçmiş zamanın hikayesi).

• C) Çalışkan öğrenciler başarıyı hak ediyor.

  Bu cümlede "-ecek/-acak" ekini almış bir kelime yoktur. "Çalışkan" kelimesi bir sıfattır ancak fiilden türememiş, doğrudan bir sıfattır. "Hak ediyor" ise çekimli bir fiildir.

• D) Güzel bir gün geçirdik.

  Bu cümlede de "-ecek/-acak" ekini almış bir kelime bulunmamaktadır. "Güzel" kelimesi bir sıfattır ancak fiilden türememiştir. "Geçirdik" ise çekimli bir fiildir.

• Görüldüğü gibi, sadece A seçeneğinde "-ecek/-acak" ekini alarak bir ismi niteleyen bir sıfat-fiil (ortaç) bulunmaktadır.

Cevap A seçeneğidir.