Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir kayaç örneğinin özelliklerini inceleyerek hangi kayaç türü olduğunu bulmamız isteniyor. Kayaçların özelliklerini dikkatlice değerlendirelim:
- İri kristalli: Bu özellik, kayaçların yer kabuğunun derinliklerinde, yavaş yavaş soğuyarak oluştuğunu gösterir. Bu tür kayaçlara "plütonik" veya "derinlik kayaçları" denir.
- Açık renkli: Kayaçların rengi, içerdikleri minerallerin türüne ve oranına bağlıdır. Açık renkli kayaçlar genellikle silika (kuvars), potasyum feldspat ve sodyum feldspat gibi mineraller açısından zengindir. Bu tür kayaçlara "felsik" kayaçlar denir.
- İçinde kuvars minerali bulunuyor: Kuvars, silika açısından zengin, açık renkli ve sert bir mineraldir. Kuvarsın varlığı, kayaçların felsik bileşime sahip olduğunu bir kez daha doğrular.
Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında inceleyelim:
- A) Gabro: Gabro, iri kristalli (plütonik) bir kayaçtır, ancak koyu renklidir (mafik). İçinde kuvars yerine daha çok piroksen ve plajiyoklaz feldspat bulunur. Bu nedenle doğru cevap olamaz.
- B) Siyenit: Siyenit de iri kristalli ve genellikle açık renkli bir kayaçtır. Ancak siyenitin ana minerali alkali feldspattır ve kuvars içeriği çok düşüktür (genellikle %5'ten az). Soruda kuvarsın bulunduğu belirtildiği için siyenit de uygun bir seçenek değildir.
- C) Diorit: Diorit, iri kristalli ve orta renkli (aracı) bir kayaçtır. Genellikle "tuz-biber" görünümündedir. Ana mineralleri plajiyoklaz feldspat ve amfiboldür. Kuvars içerebilir, ancak genellikle granitteki kadar bol değildir ve rengi granitten daha koyudur. Bu nedenle doğru cevap olamaz.
- D) Granit: Granit, iri kristalli (plütonik), açık renkli ve bol miktarda kuvars içeren (genellikle %20-60 oranında) bir kayaçtır. Ayrıca feldspat (potasyum feldspat ve plajiyoklaz) ve mika mineralleri de içerir. Soruda verilen tüm özellikler granit ile mükemmel bir şekilde eşleşmektedir.
Bu analizlere göre, öğrencinin incelediği kayaç granittir.
Cevap D seçeneğidir.
