Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, bir alkin bileşiğinin adından yola çıkarak yapısı ve özellikleri hakkında verilen ifadelerin doğruluğunu değerlendireceğiz. Alkinler, yapılarında en az bir tane üçlü bağ ($C \equiv C$) içeren hidrokarbonlardır. İsimlendirmeleri, içerdiği karbon atomu sayısına ve üçlü bağın konumuna göre yapılır.
- Bileşiğin Adını Anlayalım:
- Bileşiğimizin adı 2-Heksin.
- "Heks-" öneki, bileşikte 6 karbon atomu olduğunu gösterir (tıpkı hekzan gibi).
- "-in" eki, bu bileşiğin bir alkin olduğunu, yani yapısında bir üçlü bağ ($C \equiv C$) bulunduğunu belirtir.
- "2-" sayısı ise, üçlü bağın ana zincirdeki konumunu ifade eder. Bu, üçlü bağın 2. karbon atomundan başladığı anlamına gelir.
- Bileşiğin Yapısını Çıkaralım:
- 6 karbonlu bir zincir çizelim: $C-C-C-C-C-C$
- Üçlü bağı 2. karbona yerleştirelim: $C-C \equiv C-C-C-C$
- Şimdi her karbon atomunun 4 bağ yapacak şekilde hidrojen atomlarını ekleyelim:
- 1. karbon: Bir bağ yapmış, 3 hidrojen daha alır $\rightarrow CH_3-$
- 2. karbon: Bir tek bağ ve bir üçlü bağ yapmış, toplam 4 bağ. Hidrojen almaz $\rightarrow -C \equiv$
- 3. karbon: Bir üçlü bağ ve bir tek bağ yapmış, toplam 4 bağ. Hidrojen almaz $\rightarrow \equiv C-$
- 4. karbon: İki tek bağ yapmış, 2 hidrojen daha alır $\rightarrow -CH_2-$
- 5. karbon: İki tek bağ yapmış, 2 hidrojen daha alır $\rightarrow -CH_2-$
- 6. karbon: Bir tek bağ yapmış, 3 hidrojen daha alır $\rightarrow -CH_3$
- Böylece 2-Heksin'in formülü $CH_3-C \equiv C-CH_2-CH_2-CH_3$ olarak bulunur.
- İfadeleri Değerlendirelim:
- I. Formülü $CH_3-C \equiv C-CH_2-CH_2-CH_3$'tür
- Yukarıda yaptığımız yapı çıkarımına göre, bu ifade doğrudur.
- II. 6 karbon atomu içerir
- Bileşiğin adındaki "Heks-" öneki, 6 karbon atomu içerdiğini gösterir. Bu ifade doğrudur.
- III. Üçlü bağ 1. karbon üzerindedir
- Bileşiğin adı "2-Heksin" olduğu için, üçlü bağ 2. karbon atomundan başlar. Eğer 1. karbonda olsaydı adı "1-Heksin" olurdu. Bu ifade yanlıştır.
Bu durumda, I ve II numaralı ifadeler doğru, III numaralı ifade yanlıştır.
Cevap C seçeneğidir.
