Fatih Sultan Mehmet, İstanbul'un fethi sırasında gemileri karadan yürüterek Haliç'e indirmiştir. Bu harekat, aşağıdaki hangi stratejik hedefe ulaşmak için gerçekleştirilmiştir?
A) Bizans'a denizden ikmal yollarını kesmek
B) Haliç'teki zinciri kırmak
C) Bizans donanmasını kuşatma altına almak
D) Surların zayıf bir noktasından saldırıya geçmek
Sevgili öğrenciler, Fatih Sultan Mehmet'in İstanbul'un fethi sırasında gemileri karadan yürütme harekatı, tarihin en zekice ve cesur stratejilerinden biridir. Bu hamlenin ardındaki stratejik hedefi adım adım inceleyelim:
- Olayın Arka Planı: İstanbul, üç tarafı denizlerle çevrili, güçlü surlarla korunan bir şehirdi. Özellikle Haliç (Altın Boynuz) girişi, Bizanslılar tarafından gerilen devasa bir zincirle kapatılmıştı. Bu zincir, Osmanlı donanmasının Haliç'e girmesini ve şehre bu yönden saldırmasını engelliyordu.
- Fatih'in Dehası: Fatih Sultan Mehmet, bu engeli aşmak için gemileri karadan, Galata sırtlarından Haliç'e indirme planını yaptı. Bu, hem Bizanslılar için beklenmedik bir durumdu hem de savaşın seyrini değiştirecek bir hamleydi.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Bizans'a denizden ikmal yollarını kesmek: Osmanlı donanması zaten Marmara Denizi ve Çanakkale Boğazı'nda konuşlanarak Bizans'ın dışarıdan gelebilecek ikmal yollarını büyük ölçüde kesmişti. Gemileri Haliç'e indirmek, dış ikmal yollarını kesmekten ziyade, şehrin iç savunma hattını hedeflemeye yönelikti.
- B) Haliç'teki zinciri kırmak: Gemileri karadan yürütme harekatı, Haliç'teki zinciri fiziksel olarak kırmayı amaçlamıyordu. Aksine, zinciri aşmanın, yani onu etkisiz hale getirmenin dahiyane bir yoluydu. Zincir yerinde kalsa bile, gemiler Haliç'e girmiş olacaktı.
- C) Bizans donanmasını kuşatma altına almak: Osmanlı gemilerinin Haliç'e girmesiyle, Haliç'teki Bizans donanması gerçekten de kuşatma altına alınmış ve hareket kabiliyeti kısıtlanmıştır. Bu, harekatın önemli bir sonucuydu. Ancak bu, nihai stratejik hedeften ziyade, daha büyük bir hedefe ulaşmak için atılan bir adımdı. Asıl amaç, şehri ele geçirmekti.
- D) Surların zayıf bir noktasından saldırıya geçmek: İşte bu, Fatih'in asıl stratejik hedefiydi! İstanbul'un Haliç tarafındaki surları (Haliç Surları), kara tarafındaki Theodosius Surları'na göre çok daha zayıf ve daha az tahkim edilmişti. Bizanslılar, Haliç'in zincirle korunmasına güvenerek bu surlara daha az asker ve savunma gücü ayırmışlardı. Osmanlı gemilerinin Haliç'e girmesiyle, bu zayıf noktadan şehre saldırı imkanı doğmuş, Bizans savunması bölünmüş ve askerlerini hem kara hem de Haliç cephesine dağıtmak zorunda kalmıştır. Bu durum, fethin gerçekleşmesinde kritik bir rol oynamıştır.
Bu harekat, Bizans savunmasının en zayıf noktasını hedefleyerek şehre yeni bir saldırı cephesi açmayı ve Bizanslıları şaşırtarak moralini bozmayı amaçlamıştır.
Cevap D seçeneğidir.
