Sevgili öğrenciler,
Bu soruda, "yazmak" fiilinin "-tır" ekiyle çekimlenmiş halini bulmamız isteniyor. "-tır" eki, fiillere gelerek onlara "ettirgenlik" anlamı katan, yani bir işi başkasına yaptırma veya bir şeyin yapılmasına sebep olma anlamı veren bir ektir. Bu ek, ünlü ve ünsüz uyumlarına göre farklı şekillerde karşımıza çıkabilir (-tır, -tir, -tur, -tür, -dır, -dir, -dur, -dür, -ır, -ir, -ur, -ür).
- Öncelikle, "yazmak" fiiline ettirgenlik ekini getirelim. "Yazmak" fiilinin kökü "yaz-"dır. Son sesi 'z' olduğu için ve ünlü uyumuna göre 'a' ünlüsüyle bittiği için "-dır" ekini alırız. Böylece fiilimiz "yazdır-" şeklini alır. Bu, "yazma işini başkasına yaptırmak" anlamına gelen ettirgen fiil kökümüzdür.
- Şimdi bu ettirgen fiil kökünü çekimlememiz gerekiyor. Seçeneklere baktığımızda, fiilin geniş zaman (-r, -ar, -er, -ır, -ir, -ur, -ür) ile çekimlenmiş hali olan "yazdırır" ifadesi doğru cevabı oluşturur. "Yazdırır" kelimesi, "birine yazı yazdırma eylemini yapar" veya "yazı yazdırır" anlamındadır.
- Diğer seçenekleri inceleyelim:
- B) Yazdırttı: Bu, "yazdır-" fiiline bir kez daha ettirgenlik eki "-t" ve ardından geçmiş zaman eki "-tı" getirilerek oluşturulmuş bir ifadedir. Yani "yazdır-" + "-t" + "-tı". Bu, çift ettirgenlik ve geçmiş zaman çekimidir. Sadece "-tır" ekiyle çekimlenmiş hali değildir.
- C) Yazdırtır: Bu da "yazdır-" fiiline "-t" ettirgenlik eki ve ardından geniş zaman eki "-ır" getirilerek oluşturulmuştur ("yazdır-" + "-t" + "-ır"). Bu da çift ettirgenlik içeren bir çekimdir.
- D) Yazdırıyor: Bu, "yazdır-" fiiline şimdiki zaman eki "-ıyor" getirilerek oluşturulmuştur. Ettirgenlik ekini doğru almış olsa da, soru genel olarak "-tır" ekiyle çekimlenmiş halini sorduğunda, genellikle geniş zaman çekimi akla gelir ve diğer seçenekler çift ettirgenlik içerdiği için A seçeneği en uygunudur.
Bu durumda, "yazmak" fiilinin "-tır" (veya uygun varyantı olan "-dır") ekiyle oluşturulmuş ettirgen kökünün geniş zaman çekimi olan "yazdırır" doğru cevaptır.
Cevap A seçeneğidir.
