Gümüş kaşık kullanıldıkça kararması aşağıdaki redoks tepkimelerinden hangisiyle açıklanır?
A) 2Ag + Cl₂ → 2AgClGümüş kaşıkların zamanla kararması, günlük hayatta sıkça karşılaştığımız bir durumdur. Bu olaya kararma veya matlaşma denir ve gümüşün havada bulunan bazı maddelerle kimyasal tepkimeye girmesi sonucu oluşur. Şimdi bu tepkimeyi seçenekler üzerinden adım adım inceleyelim:
Gümüş (Ag), havada bulunan hidrojen sülfür ($H_2S$) gazı ile tepkimeye girerek gümüş sülfür ($Ag_2S$) adı verilen siyah renkli bir bileşik oluşturur. Bu bileşik, gümüşün yüzeyinde birikerek kararmaya neden olur. Bu bir redoks tepkimesidir çünkü gümüş atomları elektron kaybederek yükseltgenirken, hidrojen atomları elektron alarak indirgenir.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
A) $2Ag + Cl_2 \rightarrow 2AgCl$: Bu tepkime, gümüşün klor gazı ile tepkimesini gösterir. Gümüş klorür ($AgCl$) genellikle beyaz renkli bir bileşiktir ve gümüşün kararmasına neden olan ana tepkime bu değildir. Ayrıca klor gazı, havada yaygın olarak bulunan bir kirletici değildir.
B) $Ag^+ + e^- \rightarrow Ag$: Bu, gümüş iyonlarının elektron alarak metalik gümüşe indirgenmesini gösteren bir yarı tepkimedir. Bu tepkime, gümüşün kararmasını (yani gümüş metalinin yükseltgenmesini) değil, tam tersi bir durumu ifade eder.
C) $2Ag + H_2S \rightarrow Ag_2S + H_2$: Bu tepkime, gümüş metalinin ($Ag$) havada bulunan hidrojen sülfür ($H_2S$) ile tepkimeye girerek gümüş sülfür ($Ag_2S$) ve hidrojen gazı ($H_2$) oluşturduğunu gösterir. Gümüş sülfür ($Ag_2S$) siyah renkli bir bileşiktir ve gümüşün kararmasından sorumlu olan maddedir. Bu tepkimede gümüş (Ag) 0 yükseltgenme basamağından +1 yükseltgenme basamağına yükseltgenirken, hidrojen ($H_2S$'deki $H^+$) +1 yükseltgenme basamağından 0 yükseltgenme basamağına indirgenir. Dolayısıyla bu bir redoks tepkimesidir ve gümüşün kararmasını doğru şekilde açıklar.
D) $Ag + HCl \rightarrow AgCl + H_2$: Bu tepkime, gümüşün hidroklorik asit ($HCl$) ile tepkimesini gösterir. Gümüş, hidrojenden daha az reaktif bir metal olduğu için, hidroklorik asit gibi oksitleyici olmayan asitlerle tepkimeye girerek hidrojen gazı açığa çıkarmaz. Bu nedenle bu tepkime gerçekleşmez ve gümüşün kararmasını açıklamaz.
Yukarıdaki açıklamalara göre, gümüşün kararmasını en doğru şekilde açıklayan tepkime, gümüşün hidrojen sülfür ile tepkimeye girerek gümüş sülfür oluşturmasıdır.
Cevap C seçeneğidir.