Edat bağlaç ünlem 4. sınıf Test 1

2. "Ancak" kelimesi aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç göreviyle kullanılmıştır?

A) Bu soruyu ancak sen çözebilirsin.
B) Çok yoruldum, ancak yine de devam edeceğim.
C) Ancak üç kişi sınavı geçebildi.
D) Eve ancak akşam olunca varabildi.

Bu soruda "ancak" kelimesinin cümledeki görevini doğru bir şekilde belirlememiz gerekiyor. "Ancak" kelimesi, kullanıldığı anlama göre farklı görevler üstlenebilir: bağlaç, edat veya zarf.

• Bağlaç olarak "ancak": İki cümleyi veya söz öbeğini birbirine bağlar ve genellikle "ama, fakat, lakin" anlamlarına gelir.
• Edat olarak "ancak": "Sadece, yalnızca, en fazla" anlamlarında kullanılır.
• Zarf olarak "ancak": "En erken, en geç, zorlukla, güçlükle" anlamlarında kullanılır.

Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:

• A) Bu soruyu ancak sen çözebilirsin.

  Buradaki "ancak" kelimesi "sadece, yalnızca" anlamında kullanılmıştır. Yani, "Bu soruyu sadece sen çözebilirsin" demektir. Bu durumda "ancak" kelimesi edat göreviyle kullanılmıştır.

• B) Çok yoruldum, ancak yine de devam edeceğim.

  Bu cümlede "ancak" kelimesi, "Çok yoruldum" cümlesi ile "yine de devam edeceğim" cümlesini birbirine bağlamıştır. "Ama, fakat" anlamlarına gelmektedir. Yani, "Çok yoruldum, ama yine de devam edeceğim" demektir. Bu durumda "ancak" kelimesi bağlaç göreviyle kullanılmıştır.

• C) Ancak üç kişi sınavı geçebildi.

  Buradaki "ancak" kelimesi "sadece, en fazla" anlamında kullanılmıştır. Yani, "Sadece üç kişi sınavı geçebildi" demektir. Bu durumda "ancak" kelimesi edat göreviyle kullanılmıştır.

• D) Eve ancak akşam olunca varabildi.

  Buradaki "ancak" kelimesi "en geç, zorlukla, güçlükle" anlamında kullanılmıştır. Yani, "Eve en geç akşam olunca varabildi" veya "Eve zorlukla akşam olunca varabildi" demektir. Bu durumda "ancak" kelimesi zarf göreviyle kullanılmıştır.

Yapılan incelemeler sonucunda, "ancak" kelimesinin bağlaç göreviyle kullanıldığı seçeneğin B olduğu açıkça görülmektedir.

Cevap B seçeneğidir.