Sevgili öğrenciler, bu soru kayaçların oluşum süreçleri ve başkalaşım (metamorfizma) konusuyla ilgilidir. Bir kayacın, yüksek sıcaklık ve basınç altında mineral yapısının ve dokusunun değişerek yeni bir kayaç oluşturması olayına başkalaşım denir. Şimdi sorumuzu adım adım inceleyelim:
- Granit Nedir? Granit, yer kabuğunun derinliklerinde magmanın yavaş yavaş soğumasıyla oluşan, kuvars, feldispat ve mika gibi mineraller içeren, iri taneli bir magmatik (volkanik) kayaçtır.
- Başkalaşım (Metamorfizma) Nedir? Başkalaşım, mevcut kayaçların (magmatik, tortul veya başka başkalaşım kayaçları), yer kabuğunun derinliklerinde maruz kaldıkları yüksek sıcaklık, basınç ve kimyasal etkileşimler sonucunda mineralojik ve yapısal olarak değişerek yeni bir kayaç türüne dönüşmesidir.
- Seçenekleri İnceleyelim:
- A) Bazalt: Bazalt, lavın yeryüzünde hızla soğumasıyla oluşan, ince taneli bir magmatik kayaçtır. Granitin başkalaşım ürünü değildir.
- B) Mermer: Mermer, kireçtaşı veya dolomit gibi tortul kayaçların başkalaşımı sonucu oluşan bir başkalaşım kayacıdır. Granitin başkalaşım ürünü değildir.
- C) Gnays: Gnays, granitin yüksek sıcaklık ve basınç altında başkalaşmasıyla oluşan, belirgin bantlı (foliasyonlu) bir başkalaşım kayacıdır. Granitteki mineraller (kuvars, feldispat, mika) yeniden kristalleşir ve bantlı bir yapı oluşturur. Bu, granitin tipik başkalaşım ürünüdür.
- D) Kuvarsit: Kuvarsit, kuvars kumtaşının (bir tortul kayaç) başkalaşımı sonucu oluşan bir başkalaşım kayacıdır. Granitin başkalaşım ürünü değildir.
- Sonuç: Granit, yüksek sıcaklık ve basınç koşulları altında başkalaşım geçirdiğinde, minerallerinin yeniden düzenlenmesi ve bantlı bir yapı oluşturmasıyla Gnays kayacına dönüşür.
Cevap C seçeneğidir.
