Hac ibadetinin farz olması için gerekli şartlardan biri de "istitaat"tir. Buna göre aşağıdaki durumlardan hangisinde kişiye hac farz olmaz?
A) Sağlıklı ve yol masraflarını karşılayabilen kişi
B) Yol güvenliği olan ve gidiş-dönüş imkanı bulunan kişi
C) Hac mevsiminde hapiste olan kişi
D) Hac yapabilecek bedeni güce sahip kişi
Sevgili öğrenciler, bu soru, İslam'ın beş şartından biri olan hac ibadetinin farz olabilmesi için gerekli olan "istitaat" (güç yetirme, imkan bulma) kavramını anlamamızı istiyor. Hac ibadetinin bir kişiye farz olabilmesi için belirli şartların bir araya gelmesi gerekir. İstitaat, bu şartların genel adıdır ve hem maddi hem de manevi (fiziksel, güvenlik, özgürlük vb.) imkanları kapsar.
- İstitaat Nedir? Hac ibadetinin farz olması için kişinin hem bedenen sağlıklı olması, hem yol masraflarını karşılayabilecek maddi güce sahip olması, hem yol güvenliğinin bulunması, hem de hacca gitmesine engel olacak herhangi bir durumun (hastalık, hapis, seyahat yasağı gibi) olmaması gerekir. Bu şartların tamamına "istitaat" denir.
- A) Sağlıklı ve yol masraflarını karşılayabilen kişi: Bu kişi, istitaatın önemli bir kısmını (bedeni sağlık ve maddi güç) karşılamaktadır. Eğer diğer şartlar da (yol güvenliği, özgürlük vb.) mevcutsa, hac kendisine farz olur. Dolayısıyla bu seçenek, hac farz olmayan bir durumu değil, farz olan bir durumu ifade eder.
- B) Yol güvenliği olan ve gidiş-dönüş imkanı bulunan kişi: Bu kişi de istitaatın önemli bir kısmını (yol güvenliği ve lojistik imkan) karşılamaktadır. Eğer diğer şartlar da (sağlık, maddi güç, özgürlük) mevcutsa, hac kendisine farz olur. Bu da hac farz olmayan bir durum değildir.
- C) Hac mevsiminde hapiste olan kişi: Hapiste olan bir kişi, bedenen sağlıklı ve maddi olarak yeterli olsa bile, hac ibadetini yerine getirmek için gerekli olan "özgürlüğe" ve "seyahat imkanına" sahip değildir. Hac ibadeti, belirli bir zamanda (hac mevsimi) ve belirli bir yerde (Kâbe ve çevresi) yapılması gereken bir ibadettir. Hapiste olmak, bu imkanı ortadan kaldırır. Bu durumda, kişiye hac farz olmaz. Bu, istitaat şartının eksik olduğu bir durumdur.
- D) Hac yapabilecek bedeni güce sahip kişi: Bu kişi, istitaatın önemli bir kısmını (bedeni güç) karşılamaktadır. Eğer diğer şartlar da (maddi güç, yol güvenliği, özgürlük vb.) mevcutsa, hac kendisine farz olur. Bu da hac farz olmayan bir durum değildir.
Yukarıdaki açıklamalara göre, hac mevsiminde hapiste olan bir kişi, hac ibadetini yerine getirme imkanına sahip olmadığı için kendisine hac farz olmaz. Bu durum, istitaat şartının eksik olduğunu gösterir.
Cevap C seçeneğidir.
