Gelişmekte olan bir ülkede, 0-14 yaş grubunun toplam nüfus içindeki payı %40, 65 yaş üstü nüfusun payı ise %5'tir.
Bu ülke için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Nüfus artış hızı düşüktür.
B) Aktif nüfus oranı yüksektir.
C) Bağımlı nüfus oranı yüksektir.
D) Ortalama yaşam süresi uzundur.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, gelişmekte olan bir ülkenin nüfus yapısı hakkında verilen bilgilerle hangi çıkarımın yapılabileceğini bulacağız. Nüfus yapısı, bir ülkenin ekonomik ve sosyal durumu hakkında bize önemli ipuçları verir.
- Verilen Bilgiler:
- 0-14 yaş grubu (genç nüfus): %40
- 65 yaş üstü grubu (yaşlı nüfus): %5
- Nüfus Yaş Gruplarının Anlamı:
- 0-14 yaş grubu: Genç bağımlı nüfus olarak adlandırılır. Bu grup, genellikle eğitim ve sağlık hizmetlerine ihtiyaç duyan, henüz çalışma hayatına katılmamış kesimi temsil eder. Bu oranın yüksek olması, genellikle yüksek doğum oranlarına işaret eder.
- 15-64 yaş grubu: Aktif (çalışma çağındaki) nüfus olarak adlandırılır. Ülkenin ekonomik üretimine doğrudan katkıda bulunan, vergi ödeyen ve diğer yaş gruplarını destekleyen kesimdir.
- 65 yaş üstü grubu: Yaşlı bağımlı nüfus olarak adlandırılır. Bu grup da genellikle emeklilik ve sağlık hizmetlerine ihtiyaç duyan kesimi temsil eder.
- Aktif Nüfus Oranının Hesaplanması:
- Toplam nüfus %100 olduğuna göre, aktif nüfus oranını bulmak için genç ve yaşlı bağımlı nüfus oranlarını toplamdan çıkarmamız gerekir.
- Aktif Nüfus = 100% - (0-14 yaş grubu) - (65 yaş üstü grubu)
- Aktif Nüfus = 100% - 40% - 5% = 55%
- Bağımlı Nüfus Oranının Hesaplanması:
- Bağımlı nüfus, genç ve yaşlı bağımlı nüfusun toplamıdır.
- Bağımlı Nüfus = (0-14 yaş grubu) + (65 yaş üstü grubu)
- Bağımlı Nüfus = 40% + 5% = 45%
- Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A) Nüfus artış hızı düşüktür: %40 gibi yüksek bir genç nüfus oranı, genellikle yüksek doğum oranlarına ve dolayısıyla yüksek nüfus artış hızına işaret eder. Gelişmekte olan ülkeler için bu durum tipiktir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
- B) Aktif nüfus oranı yüksektir: Aktif nüfus oranı %55 olarak hesaplanmıştır. Bu oran, gelişmiş ülkelere göre oldukça düşüktür (genellikle %65-70 ve üzeri). Bağımlı nüfusun yüksek olması aktif nüfus oranını düşürür. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
- C) Bağımlı nüfus oranı yüksektir: Bağımlı nüfus oranı %45 olarak hesaplanmıştır. Bu oran, aktif nüfus olan %55'e oldukça yakındır. Yani, her 100 kişiden 55'i çalışırken, 45 kişi çalışmayan (bağımlı) durumdadır. Bu durum, gelişmekte olan ülkelerin tipik bir özelliğidir ve bağımlı nüfusun yüksek olduğunu gösterir. Bu nedenle bu ifade doğrudur.
- D) Ortalama yaşam süresi uzundur: Gelişmekte olan ülkelerde sağlık hizmetleri ve yaşam standartları genellikle gelişmiş ülkelere göre daha düşüktür, bu da ortalama yaşam süresinin daha kısa olmasına neden olur. Yaşlı nüfusun sadece %5 olması da ortalama yaşam süresinin uzun olduğuna dair bir gösterge değildir. Bu nedenle bu ifade yanlıştır.
Verilen bilgiler ışığında, ülkenin genç nüfus oranının (%40) ve dolayısıyla toplam bağımlı nüfus oranının (%45) yüksek olduğu sonucuna varırız. Bu durum, gelişmekte olan ülkelerin tipik bir özelliğidir.
Cevap C seçeneğidir.
