Tuzların hidrolizi nedir Test 1

Bir deneyde CH₃COONa tuzunun sulu çözeltisine fenolftalein indikatörü damlatıldığında çözeltinin pembe renk aldığı gözlemleniyor.
Bu gözlem aşağıdakilerden hangisini kanıtlar?

A) Çözeltinin asidik olduğunu
B) Hidroliz olayının gerçekleşmediğini
C) Çözeltinin bazik olduğunu
D) Tuzun çözünmediğini

Sevgili öğrenciler, bu soru, tuzların sulu çözeltilerinin pH'ını ve indikatörlerin çalışma prensibini anlamamızı gerektiren güzel bir kimya problemidir. Adım adım inceleyelim:

• 1. Tuzun Yapısını Anlayalım: $CH_3COONa$ (sodyum asetat) tuzu, zayıf bir asit olan asetik asit ($CH_3COOH$) ile kuvvetli bir baz olan sodyum hidroksit ($NaOH$) tepkimesinden oluşur.
• 2. Tuzun Suda Çözünmesi (İyonlaşma): $CH_3COONa$ katısı suya atıldığında tamamen iyonlarına ayrışır:

  $CH_3COONa(k) \xrightarrow{H_2O} CH_3COO^-(aq) + Na^+(aq)$

• 3. Hidroliz Olayı: Tuzun iyonlarına ayrışmasından sonra, bu iyonların su ile tepkimeye girip girmediğini kontrol etmeliyiz. Bu olaya hidroliz denir.
  • $Na^+$ iyonu, kuvvetli bir baz olan $NaOH$'tan geldiği için su ile tepkimeye girmez (hidroliz olmaz). Yani çözeltinin pH'ını etkilemez.
  • $CH_3COO^-$ iyonu (asetat iyonu), zayıf bir asit olan $CH_3COOH$'ın konjuge bazıdır. Zayıf asitlerin konjuge bazları su ile tepkimeye girerek hidroliz olur:

    $CH_3COO^-(aq) + H_2O(s) \rightleftharpoons CH_3COOH(aq) + OH^-(aq)$

• 4. Çözeltinin pH'ı Üzerindeki Etki: Yukarıdaki hidroliz tepkimesinde gördüğünüz gibi, $CH_3COO^-$ iyonu su ile tepkimeye girerek $OH^-$ (hidroksit) iyonları üretir. Çözeltide $OH^-$ iyonlarının derişiminin artması, çözeltinin bazik olmasına neden olur.
• 5. Fenolftalein İndikatörünün Özelliği: Fenolftalein, pH aralığı 8.2 - 10.0 olan bir pH indikatörüdür.
  • Asidik ve nötr çözeltilerde renksizdir.
  • Bazik çözeltilerde pembe (macenta) renk alır.
• 6. Gözlemin Yorumlanması: Deneyde $CH_3COONa$ çözeltisine fenolftalein damlatıldığında çözeltinin pembe renk aldığı gözlemleniyor. Fenolftaleinin bazik ortamda pembe renk vermesi, çözeltinin bazik olduğunu kanıtlar. Bu baziklik de $CH_3COO^-$ iyonunun hidrolizi sonucu oluşan $OH^-$ iyonlarından kaynaklanır.
• 7. Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
  • A) Çözeltinin asidik olduğunu: Yanlış. Fenolftalein asidik ortamda renksizdir.
  • B) Hidroliz olayının gerçekleşmediğini: Yanlış. Hidroliz olayı gerçekleştiği için çözelti bazikleşmiş ve fenolftalein pembe renk vermiştir.
  • C) Çözeltinin bazik olduğunu: Doğru. Fenolftaleinin pembe renk alması, çözeltinin bazik olduğunu gösterir.
  • D) Tuzun çözünmediğini: Yanlış. Tuz çözünmeseydi, bir çözelti oluşmaz ve indikatör damlatılamazdı.

Bu adımları takip ettiğimizde, fenolftaleinin pembe renk vermesinin çözeltinin bazik olduğunu kanıtladığını açıkça görürüz.

Cevap C seçeneğidir.