Koşul sonuç cümlesi nedir (Şart sonuç) Test 1

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koşul (şart) anlamı vardır?

A) Yarın okula gitmek için erken kalktı.
B) Ödevlerini bitirirsen dışarı çıkabilirsin.
C) Yağmur yağdığı için piknik iptal oldu.
D) Kitabı okuduktan sonra bana verdi.

Bu soruda, cümlelerdeki anlam ilişkilerini doğru bir şekilde tespit etmemiz gerekiyor. Özellikle koşul (şart) anlamı taşıyan cümleyi bulacağız. Koşul (şart), bir eylemin gerçekleşmesinin başka bir eylemin gerçekleşmesine bağlı olması durumudur. Genellikle fiillere gelen "-se / -sa" ekleriyle veya "şartıyla", "koşuluyla" gibi ifadelerle sağlanır.

• A) Yarın okula gitmek için erken kalktı.

  Bu cümlede "gitmek için" ifadesi bir amaç belirtir. Erken kalkmasının amacı okula gitmektir. Yani burada bir amaç-sonuç ilişkisi vardır, koşul anlamı yoktur.

• B) Ödevlerini bitirirsen dışarı çıkabilirsin.

  Bu cümlede "bitirirsen" ifadesi dikkatimizi çekiyor. Dışarı çıkma eylemi, ödevleri bitirme eylemine bağlanmıştır. Eğer ödevlerini bitirmezsen dışarı çıkamazsın. Bu, tam olarak bir koşul (şart) anlamıdır. Bir eylemin gerçekleşmesi, başka bir eylemin gerçekleşmesine bağlıdır.

• C) Yağmur yağdığı için piknik iptal oldu.

  Bu cümlede "yağdığı için" ifadesi bir neden belirtir. Pikniğin iptal olmasının nedeni yağmur yağmasıdır. Yani burada bir neden-sonuç ilişkisi vardır, koşul anlamı yoktur.

• D) Kitabı okuduktan sonra bana verdi.

  Bu cümlede "okuduktan sonra" ifadesi bir zaman ilişkisi belirtir. Kitabı verme eylemi, okuma eyleminin ardından gerçekleşmiştir. Burada bir zaman sıralaması vardır, koşul anlamı yoktur.

Yukarıdaki analizlere göre, dışarı çıkma eyleminin ödevleri bitirme koşuluna bağlı olduğu B seçeneği, koşul (şart) anlamı taşıyan cümledir.

Cevap B seçeneğidir.