Batı Anadolu'da yer alan Menderes Masifi, Türkiye'nin en büyük ve en iyi bilinen masiflerinden biridir. Bu masifin bulunduğu bölgenin genel jeolojik ve jeomorfolojik özellikleri düşünüldüğünde, aşağıdaki yer şekillerinden hangisinin Menderes Masifi'nin çevresinde yaygın olarak görülmesi beklenir?
A) Buzul aşındırmasıyla oluşmuş sirkler ve morenler
B) Horst ve graben yapıları ile oluşan çöküntü ovaları
C) Genç volkanik koniler ve krater gölleri
D) Karstik şekillerin yoğun olduğu polye ve düdenler
Merhaba öğrenciler! Bu soruyu adım adım çözerek Menderes Masifi'nin çevresindeki yer şekillerini daha iyi anlayalım.
Adım 1: Menderes Masifi'ni Tanıyalım
- Menderes Masifi, Batı Anadolu'da yer alan eski ve sert bir kütledir. Bu tür masifler genellikle çevresine göre daha yüksekte bulunur.
Adım 2: Bölgenin Jeolojik Özelliklerini Düşünelim
- Batı Anadolu, Ege Bölgesi'nin bulunduğu yer, tektonik olarak aktif bir bölgedir. Yani, yer kabuğunda kırıklar ve fay hatları bulunur.
- Bu fay hatları boyunca yer kabuğu hareket eder ve bu hareketler sonucunda horst (yüksekte kalan blok) ve graben (çöküntüde kalan blok) adı verilen yapılar oluşur.
Adım 3: Seçenekleri Değerlendirelim
- A) Buzul aşındırmasıyla oluşmuş sirkler ve morenler: Menderes Masifi'nin bulunduğu bölgede güncel buzullar bulunmamaktadır. Bu nedenle buzul aşındırmasıyla oluşmuş şekiller yaygın değildir.
- B) Horst ve graben yapıları ile oluşan çöküntü ovaları: Batı Anadolu'nun tektonik yapısı düşünüldüğünde, fay hatları boyunca horst ve grabenlerin oluşması ve grabenlerin zamanla alüvyonlarla dolmasıyla çöküntü ovalarının oluşması olasıdır. Menderes Masifi de bir horst yapısıdır.
- C) Genç volkanik koniler ve krater gölleri: Menderes Masifi çevresinde yaygın volkanik aktivite bulunmamaktadır. Bu nedenle volkanik koniler ve krater gölleri beklenmez.
- D) Karstik şekillerin yoğun olduğu polye ve düdenler: Karstik şekillerin oluşması için kireçtaşı gibi kolay çözünebilen kayaçların bulunması gerekir. Menderes Masifi'nde bu tür kayaçlar yaygın değildir.
Adım 4: Sonuca Ulaşalım
- Batı Anadolu'nun tektonik yapısı ve Menderes Masifi'nin konumu dikkate alındığında, horst ve graben yapıları ile oluşan çöküntü ovalarının yaygın olarak görülmesi beklenir.
Cevap B seçeneğidir.
