Fiziksel büyüklüklerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Skaler büyüklükler sadece sayı ve birimle ifade edilir
B) Vektörel büyüklükler yönü olan büyüklüklerdir
C) Kütle ve hacim skaler büyüklüklerdir
D) Enerji ve momentum vektörel büyüklüklerdir
Merhaba sevgili öğrenciler!
Fiziksel büyüklükleri, yani ölçebildiğimiz her şeyi iki ana gruba ayırırız: skaler ve vektörel büyüklükler. Bu soruda da bu ayrımı doğru anlayıp anlamadığımızı kontrol edeceğiz. Şimdi seçenekleri adım adım inceleyelim:
- Skaler Büyüklükler: Sadece sayısal bir değer (büyüklük) ve bir birimle ifade edilebilen büyüklüklerdir. Yönleri yoktur. Örneğin, kütle, zaman, sıcaklık, hacim, enerji.
- Vektörel Büyüklükler: Hem sayısal bir değer (büyüklük) hem bir birim hem de bir yön ile ifade edilmesi gereken büyüklüklerdir. Örneğin, kuvvet, hız, ivme, yer değiştirme, momentum.
Şimdi seçenekleri bu bilgiler ışığında değerlendirelim:
- A) Skaler büyüklükler sadece sayı ve birimle ifade edilir
- Bu ifade, skaler büyüklüklerin tanımına tamamen uymaktadır. Örneğin, "5 kilogram" derken sadece sayı (5) ve birim (kilogram) kullanırız. Yön belirtmeyiz. Bu nedenle bu ifade doğrudur.
- B) Vektörel büyüklükler yönü olan büyüklüklerdir
- Bu ifade de vektörel büyüklüklerin temel özelliğini belirtmektedir. Örneğin, "10 metre/saniye kuzeye doğru hız" derken hem büyüklük (10 m/s) hem de yön (kuzeye doğru) belirtiriz. Bu nedenle bu ifade de doğrudur.
- C) Kütle ve hacim skaler büyüklüklerdir
- Kütle: Bir cismin madde miktarıdır. "50 kilogram" derken bir yön belirtmeyiz. Kütle skaler bir büyüklüktür.
- Hacim: Bir maddenin uzayda kapladığı yerdir. "10 litre" derken bir yön belirtmeyiz. Hacim de skaler bir büyüklüktür.
- Bu nedenle bu ifade doğrudur.
- D) Enerji ve momentum vektörel büyüklüklerdir
- Enerji: İş yapabilme yeteneğidir. "100 Joule enerji" derken bir yön belirtmeyiz. Enerji, skaler bir büyüklüktür.
- Momentum: Bir cismin kütlesi ile hızının çarpımıdır. Hız vektörel bir büyüklük olduğu için momentum da vektörel bir büyüklüktür. Örneğin, "5 kg.m/s doğuya doğru momentum" şeklinde ifade edilir.
- Bu seçenekte enerjinin vektörel olduğu belirtildiği için bu ifade yanlıştır. Çünkü enerji skaler bir büyüklüktür.
Yukarıdaki analizlerden de anlaşıldığı gibi, enerji skaler bir büyüklük olmasına rağmen D seçeneğinde vektörel olarak ifade edilmiştir. Bu yüzden yanlış olan ifade D seçeneğidir.
Cevap D seçeneğidir.
