Servet-i Fünun Edebiyatı sanat anlayışı (Sanat için sanat) Test 1

Servet-i Fünun şairlerinin "herkesin anlayamayacağı bir dil" kullanma tercihi, aşağıdaki yargılardan hangisini doğrular?

A) Sanatı halka indirmeyi amaçladıklarını
B) Estetik kaygıyı toplumsal faydanın önünde tuttuklarını
C) Sade Türkçeyi savunduklarını
D) Didaktik eserler vermeyi hedeflediklerini

Sevgili öğrenciler, bu soruyu doğru bir şekilde çözmek için Servet-i Fünun dönemi edebiyatının temel özelliklerini ve şairlerinin sanat anlayışını hatırlamamız gerekiyor.

• Soruyu Anlayalım: Soru, Servet-i Fünun şairlerinin "herkesin anlayamayacağı bir dil" kullanma tercihinin hangi yargıyı doğruladığını soruyor. Bu ifade, onların dilinin ağır, süslü, Arapça ve Farsça kelimelerle yüklü olduğunu ve geniş halk kitleleri tarafından kolayca anlaşılamadığını belirtiyor.
• Seçenekleri Değerlendirelim:
• A) Sanatı halka indirmeyi amaçladıklarını: Eğer sanatçılar sanatı halka indirmeyi amaçlasalardı, halkın anlayabileceği sade bir dil kullanırlardı. "Herkesin anlayamayacağı bir dil" bu amacın tam tersidir. Bu nedenle A seçeneği yanlıştır.
• B) Estetik kaygıyı toplumsal faydanın önünde tuttuklarını: Servet-i Fünun dönemi sanatçıları, "sanat sanat içindir" anlayışını benimsemişlerdir. Onlar için eserin güzelliği, üslubun inceliği, kelime seçimi ve ahenk gibi estetik değerler ön plandaydı. Dili ağırlaştırmaları, süslü ve sanatlı bir anlatım tercih etmeleri, tam da bu estetik kaygının bir sonucudur. Toplumsal fayda (yani halkın kolayca anlayıp eserden yararlanması) yerine, sanatın kendi iç güzelliğini ve mükemmelliğini hedeflemişlerdir. Bu seçenek, verilen yargıyı en doğru şekilde açıklar.
• C) Sade Türkçeyi savunduklarını: "Herkesin anlayamayacağı bir dil" kullanmak, sade Türkçeyi savunmakla tamamen çelişir. Servet-i Fünun şairleri, dilde sadeleşme hareketlerine karşı çıkmış, hatta dillerini daha da ağırlaştırmışlardır. Bu nedenle C seçeneği yanlıştır.
• D) Didaktik eserler vermeyi hedeflediklerini: Didaktik eserler, öğretici ve eğitici nitelikte olan eserlerdir. Bir eserin öğretici olabilmesi için öncelikle geniş kitleler tarafından anlaşılması gerekir. Ağır ve anlaşılması zor bir dil kullanmak, didaktik bir amaçla bağdaşmaz. Servet-i Fünun şairlerinin temel amacı didaktik olmak değil, estetik haz uyandırmaktı. Bu nedenle D seçeneği yanlıştır.
• Sonuç: Servet-i Fünun şairlerinin dili ağırlaştırması ve herkesin anlayamayacağı bir dil kullanması, onların sanatın güzelliğine, üslubun inceliğine ve estetik değerlere toplumsal faydadan daha fazla önem verdiklerini gösterir.

Cevap B seçeneğidir.