Bir öğrenci, vahiy sürecini araştırırken aşağıdaki bilgilere ulaşıyor:
- Vahiy kesintisiz bir süreç değildir
- Peygamberler vahiy anında özel bir psikolojik durum yaşarlar
- Vahyin içeriği toplumsal ihtiyaçlara göre kademeli inmiştir
Bu bilgilere dayanarak öğrenci, vahyin hangi özelliği hakkında çıkarım yapamaz?
A) Tarihselliği
B) Tedriciliği
C) Evrenselliği
D) Beşeri boyutu
Sevgili öğrenciler, bu soruda vahiy süreciyle ilgili verilen bilgilerden yola çıkarak, vahyin hangi özelliği hakkında çıkarım yapamayacağımızı bulmamız isteniyor. Adım adım inceleyelim:
- Verilen Bilgileri Anlayalım:
- "Vahiy kesintisiz bir süreç değildir": Bu bilgi, vahyin sürekli akıp giden bir şey olmadığını, belirli zamanlarda, belirli olaylara veya ihtiyaçlara binaen geldiğini gösterir. Bu durum, vahyin tarihin akışı içinde, belirli anlarda tezahür ettiğini yani bir "tarihselliği" olduğunu düşündürür.
- "Peygamberler vahiy anında özel bir psikolojik durum yaşarlar": Bu ifade, vahyin sadece ilahi bir mesaj olmanın ötesinde, onu alan insan (peygamber) üzerinde de derin bir etki bıraktığını, onun beşeri tecrübesinin bir parçası olduğunu gösterir. Yani vahyin bir "beşeri boyutu" vardır.
- "Vahyin içeriği toplumsal ihtiyaçlara göre kademeli inmiştir": Bu bilgi ise vahyin bir anda, bütün olarak değil; toplumun değişen ihtiyaçlarına paralel olarak, aşama aşama, parça parça geldiğini açıkça belirtir. Bu da vahyin "tedriciliği" (kademeli oluşu) özelliğini doğrudan vurgular.
- Seçenekleri Değerlendirelim:
- A) Tarihselliği: "Vahiy kesintisiz bir süreç değildir" ve "toplumsal ihtiyaçlara göre kademeli inmiştir" ifadeleri, vahyin belirli zamanlarda, belirli tarihsel ve toplumsal koşullara göre geldiğini gösterir. Dolayısıyla tarihsellik özelliği hakkında çıkarım yapabiliriz.
- B) Tedriciliği: "Vahyin içeriği toplumsal ihtiyaçlara göre kademeli inmiştir" ifadesi, tedricilik (aşamalı, kademeli olma) özelliğini doğrudan ve açıkça belirtmektedir. Dolayısıyla tedricilik özelliği hakkında çıkarım yapabiliriz.
- D) Beşeri boyutu: "Peygamberler vahiy anında özel bir psikolojik durum yaşarlar" ifadesi, vahyin peygamberin insanlık haliyle, onun psikolojik ve beşeri tecrübesiyle olan ilişkisini, yani vahyin "beşeri boyutunu" ortaya koyar. Dolayısıyla beşeri boyutu hakkında çıkarım yapabiliriz.
- C) Evrenselliği: Verilen üç bilgi de vahyin evrenselliği (yani tüm zamanlar ve tüm insanlar için geçerli olması) hakkında doğrudan veya dolaylı bir çıkarım yapmamızı sağlayacak bir ipucu içermemektedir. Bilgiler vahyin iniş şekli, zamanlaması ve peygamber üzerindeki etkisiyle ilgilidir, mesajın kapsamı veya geçerliliği hakkında bir şey söylemez. Vahyin toplumsal ihtiyaçlara göre inmesi, onun o topluma özgü olduğu anlamına gelmez, ancak evrensel olduğunu da kanıtlamaz. Bu nedenle, bu bilgilerden evrensellik hakkında bir çıkarım yapamayız.
Yukarıdaki analizler sonucunda, verilen bilgilerden vahyin evrenselliği hakkında bir çıkarım yapılamayacağı anlaşılmaktadır.
Cevap C seçeneğidir.
