Merhaba sevgili öğrenciler! Bu soruyu çözerken dağların yamaçlarındaki sıcaklık farkını etkileyen faktörleri detaylıca inceleyeceğiz. Unutmayın, coğrafya konularını anlamak, çevremizi daha iyi tanımamızı sağlar.
Şimdi seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Bakı etkisi: Bakı, bir yamacın Güneş'e göre olan yönüdür. Kuzey Yarımküre'de, güney yamaçlar Güneş ışınlarını daha dik açıyla alır ve daha fazla ısınır. Kuzey yamaçlar ise daha eğik açıyla ışın aldığı için daha az ısınır. Bu durum, sıcaklık farkının temel nedenidir.
- B) Yükselti farkı: Yükselti arttıkça sıcaklık düşer. Ancak soruda kuzey ve güney yamaçlar arasındaki aynı yükseltideki sıcaklık farkı soruluyor. Yükselti farkı genel olarak sıcaklığı etkilese de, yamaçlar arasındaki temel farkı açıklamaz.
- C) Eğim derecesi: Eğim, yamacın ne kadar dik olduğunu ifade eder. Eğim derecesi Güneş ışınlarının geliş açısını etkileyebilir, ancak bakı etkisi kadar belirleyici değildir. Daha dik yamaçlar daha fazla güneş ışığı alabilir, ancak bu durum yamacın yönüne (kuzey mi, güney mi) bağlıdır.
- D) Toprak yapısı: Toprak yapısı sıcaklık üzerinde bir miktar etkiye sahip olabilir. Örneğin, koyu renkli topraklar daha fazla ısınır. Ancak bu etki, bakı etkisi kadar güçlü ve belirleyici değildir. Farklı yamaçlarda farklı toprak türleri olsa bile, temel sıcaklık farkını yaratan faktör Güneş'e göre konumdur.
Gördüğümüz gibi, dağların kuzey ve güney yamaçları arasındaki sıcaklık farkını en çok etkileyen faktör, yamaçların Güneş'e göre farklı açılarda bulunmasıdır. Bu da "bakı etkisi" olarak adlandırılır.
Cevap A seçeneğidir.
