Sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyelim ve doğru cevabı neden seçtiğimizi anlayalım.
- Öncelikle, soruda bahsedilen "eşeysiz üreme" kavramını hatırlayalım. Eşeysiz üreme, tek bir atadan, döllenme olmaksızın genetik olarak ana canlıyla aynı özelliklere sahip yeni bireylerin oluşmasıdır.
- Soru, çilek bitkisinin toprak üzerinde uzanan sürünücü gövdelerinden (stolon) yeni bitkilerin oluşmasını örnek veriyor. Stolonlar, bitkinin ana gövdesinden çıkan ve toprak üzerinde yayılarak belirli aralıklarla köklenip yeni bitkicikler oluşturan özel yapılı gövdelerdir.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bölünme: Bu üreme şekli genellikle tek hücreli canlılarda (bakteriler, amip gibi) görülür. Canlı, ikiye bölünerek yeni bireyler oluşturur. Çilek bitkisi çok hücreli bir bitki olduğu için bu seçenek doğru değildir.
- B) Tomurcuklanma: Bu üreme şeklinde ana canlının vücudunda bir çıkıntı (tomurcuk) oluşur. Bu tomurcuk büyüyerek ana canlıdan ayrılır veya ana canlıya bağlı kalarak koloni oluşturur. Hidra, bira mayası gibi canlılarda görülür. Çilek bitkisinin stolonları tomurcuklanma değildir.
- C) Vejetatif üreme: Bu üreme şekli, bitkilerin kök, gövde, yaprak gibi vejetatif (eşeysel olmayan) organlarından yeni bitkilerin oluşmasıdır. Çilek bitkisinin stolonları (sürünücü gövdeleri) de bir gövde çeşidi olup, bu yolla yeni bitkiler oluşturması vejetatif üremeye mükemmel bir örnektir. Çelikle üreme, yumruyla üreme (patates), soğanla üreme (lale) de vejetatif üreme çeşitlerindendir.
- D) Sporla üreme: Bu üreme şeklinde, özel yapılar olan sporlar aracılığıyla yeni bireyler oluşur. Eğrelti otları, mantarlar ve bazı alglerde görülür. Çilek bitkisinin stolonları spor değildir.
- Bu bilgiler ışığında, çilek bitkisinin sürünücü gövdelerinden (stolon) yeni bitkilerin oluşması, bitkinin vejetatif bir organından yeni bir bitkinin meydana gelmesi anlamına gelir. Bu da doğrudan vejetatif üremenin tanımına uyar.
Cevap C seçeneğidir.
