Böbrekte nefron yapısında gerçekleşen süzülme, geri emilim ve salgılama olayları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Glomerulustaki kılcal damarlarda yüksek kan basıncı süzülmeyi sağlarMerhaba sevgili öğrenciler! Böbreklerimizdeki nefronlar, kanımızın temizlenmesi ve vücudumuzun sıvı dengesinin korunması için hayati görevler üstlenir. Süzülme, geri emilim ve salgılama olayları, bu karmaşık sürecin temel adımlarıdır. Şimdi, bu olaylarla ilgili verilen ifadeleri tek tek inceleyelim ve hangisinin yanlış olduğunu bulalım.
Bu ifade doğrudur. Glomerulus, böbrek atardamarından gelen kanı Bowman kapsülüne süzmekle görevli özel bir kılcal damar yumağıdır. Buradaki kan basıncı, vücudun diğer kılcal damarlarından çok daha yüksektir. Bu yüksek basınç, kan plazmasındaki su, tuzlar, glikoz, amino asitler ve üre gibi küçük moleküllerin Bowman kapsülüne doğru itilmesini sağlar. Bu olaya "süzülme" denir ve yüksek kan basıncı, süzülmenin temel itici gücüdür.
Bu ifade de doğrudur. Süzülme ile Bowman kapsülüne geçen süzüntü, proksimal tübüle ulaşır. Proksimal tübül, nefronun en aktif geri emilim bölgesidir. Vücut için değerli olan glikoz ve amino asitlerin neredeyse tamamı (normal şartlarda %100'ü), burada aktif taşıma ile süzüntüden kana geri emilir. Bu sayede bu önemli besin maddelerinin idrarla kaybedilmesi önlenir.
Bu ifade de doğrudur. Distal tübül ve devamındaki idrar toplama kanalı, vücudun su dengesinin ince ayarının yapıldığı yerlerdir. Antidiüretik hormon (ADH), diğer adıyla vazopressin, hipofiz bezinden salgılanır ve bu bölgelerdeki hücrelerin suya geçirgenliğini artırır. ADH salgısı arttığında, distal tübül ve toplama kanalından daha fazla su geri emilerek idrar yoğunlaşır ve vücut su kaybedilmesini önler. ADH eksikliğinde ise çok seyreltik ve bol idrar oluşur.
Bu ifade yanlıştır. Henle kulpunun inen kolu, suya karşı oldukça geçirgen, ancak tuzlara (sodyum iyonları dahil) karşı büyük ölçüde geçirgen değildir. Bu kol boyunca süzüntü, medulla interstisyel sıvısının artan ozmotik basıncı nedeniyle su kaybeder ve yoğunlaşır. Osmotik gradyanı oluşturan ve sürdüren asıl kısım, Henle kulpunun **çıkan koludur**. Çıkan kol, suya karşı geçirgen değildir ancak sodyum ($Na^+$) ve klor ($Cl^-$) iyonlarını aktif taşıma ile süzüntüden medulla interstisyel sıvısına pompalar. Bu aktif tuz pompalaması, medullada yüksek bir ozmotik gradyan oluşturarak idrarın yoğunlaşmasını sağlar.
Bu durumda, Henle kulpunun inen kolunun değil, çıkan kolunun sodyum iyonlarını aktif taşıyarak osmotik gradyan oluşturduğu bilgisi nedeniyle D seçeneğindeki ifade yanlıştır.
Cevap D seçeneğidir.
