Türkçede "p, ç, t, k" sert ünsüzleriyle biten kelimeler, ünlüyle başlayan bir ek aldıklarında genellikle yumuşayarak "b, c, d, ğ"ye dönüşür. Ancak bazı tek heceli kelimelerde bu kurala uyulmaz ve sert ünsüz korunur.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde, bu kural dışı kullanıma bir örnek vardır?
Merhaba öğrenciler! Bu soruyu adım adım ve anlaşılır bir şekilde çözelim. Unutmayın, dil bilgisi kuralları bazen istisnalar gösterebilir ve bu soruda da tam olarak bu durumu inceleyeceğiz.
Sorumuz, Türkçedeki ünsüz yumuşaması kuralının istisnalarını bulmaya yönelik. Yani "p, ç, t, k" sert ünsüzleriyle biten tek heceli kelimelerin, ünlüyle başlayan bir ek aldığında yumuşamaması durumunu arıyoruz.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
Bu cümlede "kalp" kelimesi ünlüyle başlayan bir ek almıştır ("-i" iyelik eki). Ancak "p" sesi "b"ye dönüşerek yumuşamış ve "kalbi" şeklinde kullanılmıştır. Bu, kurala uygun bir örnektir.
Bu cümlede "top" kelimesi ünlüyle başlayan bir ek almıştır ("-u" belirtme eki). Kelime "topu" şeklinde yazılmış ve "p" sesi değişmemiştir. Yani ünsüz yumuşaması gerçekleşmemiştir. Bu, kural dışı bir kullanımdır.
Bu cümlede ünsüz yumuşamasına uğrayan bir kelime bulunmamaktadır.
Bu cümlede "tat" kelimesi ünlüyle başlayan bir ek almıştır ("-ı" iyelik eki). "t" sesi "d" sesine dönüşerek yumuşamış ve "tadı" şeklinde kullanılmıştır. Bu, kurala uygun bir örnektir.
Gördüğümüz gibi, B seçeneğinde "top" kelimesi ünlüyle başlayan bir ek almasına rağmen ünsüz yumuşamasına uğramamıştır. Bu durum, soruda belirtilen kural dışı kullanıma bir örnektir.
Cevap B seçeneğidir.