1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralına uyulmamıştır?
A) Ağaçtan düşen elmayı yedi.
B) Sınıfta kitap okuma etkinliği yapıldı.
C) Bu sokakta iki yıldır oturuyoruz.
D) Çiçekçiden gül ve karanfil aldı.
Merhaba sevgili öğrenciler, ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) konusunu hatırlayarak bu soruyu birlikte çözelim!
Ünsüz benzeşmesi (sertleşmesi) kuralı neydi? Hatırlayalım:
- Kural: Sert ünsüzlerden (f, s, ş, ç, h, p, t, k) biriyle biten bir kelimeye, yumuşak ünsüzlerden (c, d, g) biriyle başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki yumuşak ünsüz sertleşerek (c → ç, d → t, g → k) sert ünsüzlerden birine dönüşür.
Şimdi de seçenekleri inceleyelim:
- A) Ağaçtan düşen elmayı yedi. "Ağaç" kelimesi "ç" sert ünsüzü ile bitiyor. "-dan" eki "-tan" şeklinde sertleşerek ünsüz benzeşmesine uyuyor.
- B) Sınıfta kitap okuma etkinliği yapıldı. "Sınıf" kelimesi "f" sert ünsüzü ile bitiyor. "-da" eki "-ta" şeklinde sertleşerek ünsüz benzeşmesine uyması gerekirken, uymamış.
- C) Bu sokakta iki yıldır oturuyoruz. "Sokak" kelimesi "k" sert ünsüzü ile bitiyor. "-da" eki "-ta" şeklinde sertleşerek ünsüz benzeşmesine uyuyor.
- D) Çiçekçiden gül ve karanfil aldı. "Çiçekçi" kelimesi "ç" sert ünsüzü ile bitiyor. "-den" eki "-ten" şeklinde sertleşerek ünsüz benzeşmesine uyuyor.
Gördüğümüz gibi, B seçeneğinde ünsüz benzeşmesi kuralına uyulmamıştır. "-da" ekinin "-ta" şeklinde sertleşmesi gerekirdi.
Cevap B seçeneğidir.
