Akraba evliliklerinde, ailede daha önce görülmeyen yeni bir kalıtsal hastalığın ortaya çıkması beklenmez. Bu durumun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
A) Akraba evlilikleri sadece bilinen hastalıkların görülme riskini artırır
B) Kalıtsal hastalıklar mutasyon sonucu oluşur, akrabalıkla ilişkisi yoktur
C) Akraba evlilikleri yeni gen kombinasyonları oluşturmaz
D) Tüm kalıtsal hastalıklar baskın genlerle taşınır
Merhaba öğrenciler! Bu soruyu adım adım ve anlaşılır bir şekilde çözelim.
Öncelikle soruyu dikkatlice okuyalım: Akraba evliliklerinde, ailede daha önce görülmeyen yeni bir kalıtsal hastalığın ortaya çıkması beklenmez. Bu durumun nedenini arıyoruz.
Şimdi şıkları tek tek inceleyelim:
- A) Akraba evlilikleri sadece bilinen hastalıkların görülme riskini artırır: Bu ifade doğru olabilir. Çünkü akraba evliliklerinde, aynı atadan gelen ve çekinik genlerle taşınan hastalıkların bir araya gelme olasılığı artar. Ailede daha önce görülmemiş olsa bile, bu genler akrabaların taşıyıcısı olduğu genlerdir.
- B) Kalıtsal hastalıklar mutasyon sonucu oluşur, akrabalıkla ilişkisi yoktur: Mutasyonlar kalıtsal hastalıklara yol açabilir ancak akraba evliliklerinde görülen durum, yeni bir mutasyondan ziyade, var olan çekinik genlerin bir araya gelmesidir. Bu nedenle bu ifade tam olarak doğru değil.
- C) Akraba evlilikleri yeni gen kombinasyonları oluşturmaz: Akraba evlilikleri yeni gen kombinasyonları oluşturur. Her evlilikte olduğu gibi genler farklı kombinasyonlarda bir araya gelir. Ancak sorudaki asıl nokta, yeni bir hastalığın ortaya çıkmasından ziyade, zaten var olan bir hastalığın ortaya çıkma olasılığının artmasıdır.
- D) Tüm kalıtsal hastalıklar baskın genlerle taşınır: Kalıtsal hastalıkların bir kısmı baskın genlerle taşınsa da, birçoğu çekinik genlerle taşınır. Akraba evliliklerinde asıl risk, çekinik genlerle taşınan hastalıkların ortaya çıkma olasılığının artmasıdır.
Akraba evliliklerinde, ailede daha önce görülmeyen bir hastalığın ortaya çıkma olasılığı, o hastalığa ait çekinik genlerin her iki ebeveynde de bulunma olasılığının artmasıyla ilgilidir. Bu genler zaten ailede vardır, ancak genellikle taşıyıcı bireylerde belirti göstermezler. Akrabalık bağı, bu genlerin bir araya gelme olasılığını artırır.
Bu nedenle, doğru cevap A seçeneğidir.
