Bir genetik danışman, akraba evliliği yapmayı planlayan çiftlere genetik tarama testleri önermektedir.
Bu testlerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?
A) Bireylerin akrabalık derecesini kesin olarak belirlemek
B) Çekinik genlerle taşınan hastalıklar için taşıyıcılık durumunu tespit etmek
C) Bireylerin genetik uyumluluğunu artırmak
D) Yeni mutasyonların oluşma riskini azaltmak
Akraba evliliği yapmayı planlayan çiftlere genetik tarama testleri neden önerilir? Gelin bu soruyu adım adım inceleyelim:
- A) Bireylerin akrabalık derecesini kesin olarak belirlemek: Genetik testler akrabalık derecesini doğrudan belirlemez. Akrabalık zaten biliniyorsa (örneğin, kuzen evliliği), testin amacı farklıdır. Akrabalık derecesini belirlemek için daha çok DNA analizi kullanılır, ama bu genetik taramanın temel amacı değildir.
- B) Çekinik genlerle taşınan hastalıklar için taşıyıcılık durumunu tespit etmek: İşte bu doğru cevabımız! Akraba evliliklerinde, aynı atalardan gelen bireylerde aynı çekinik genleri taşıma olasılığı daha yüksektir. Eğer her iki eş de aynı çekinik geni taşıyorsa, çocuklarında bu hastalığın ortaya çıkma riski artar. Genetik tarama testleri, çiftlerin hangi çekinik genleri taşıdığını belirleyerek bu riski değerlendirmeye yardımcı olur.
- C) Bireylerin genetik uyumluluğunu artırmak: Genetik uyumluluk kavramı, organ nakli gibi durumlarda doku uyumluluğu ile ilgilidir. Akraba evliliğinde genetik tarama testleri, bireylerin genetik "uyumluluğunu artırmak" gibi bir amaca hizmet etmez. Aksine, genetik hastalık riskini değerlendirmeye yöneliktir.
- D) Yeni mutasyonların oluşma riskini azaltmak: Genetik testler yeni mutasyonların oluşmasını engelleyemez. Mutasyonlar, genetik materyaldeki rastgele değişikliklerdir ve sürekli olarak meydana gelirler. Testlerin amacı, var olan genetik riskleri belirlemektir.
Özetle, akraba evliliği yapmayı planlayan çiftlere genetik tarama testleri önerilmesinin temel nedeni, çekinik genlerle taşınan hastalıklar için taşıyıcılık durumunu tespit etmektir. Böylece çiftler, çocuk sahibi olmadan önce potansiyel riskleri öğrenir ve bilinçli kararlar verebilirler. Bu testler sayesinde, sağlıklı nesillerin devamlılığına katkıda bulunmak hedeflenir.
Cevap B seçeneğidir.
