8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde fiil, haber kipinin duyulan geçmiş zamanı ile çekimlenmiştir?
A) Dün akşam konsere gitmişler.
B) Her pazar ailesini ziyaret eder.
C) Yarın sınav sonuçları açıklanacak.
D) Şu anda ders çalışıyor.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, fiillerin zaman ve kip özelliklerini doğru bir şekilde ayırt etmemiz isteniyor. Özellikle "haber kipinin duyulan geçmiş zamanı" ile çekimlenmiş fiili bulacağız. Haydi, adım adım inceleyelim:
- Öncelikle, haber kipleri fiillere zaman anlamı katan kiplerdir. Bunlar şimdiki zaman, gelecek zaman, geniş zaman, görülen (bilinen) geçmiş zaman ve duyulan (öğrenilen) geçmiş zamandır.
- Soru bizden duyulan geçmiş zamanı bulmamızı istiyor. Duyulan geçmiş zaman, eylemin başkasından öğrenildiğini veya sonradan fark edildiğini anlatan bir zamandır. Fiillere "-mış, -miş, -muş, -müş" ekleri getirilerek oluşturulur.
- Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Dün akşam konsere gitmişler.
- Bu cümledeki fiil "gitmişler"dir.
- Fiilin kökü "git-" ve üzerine "-miş" eki gelmiştir. "-miş" eki, duyulan geçmiş zaman ekidir. "Onların konsere gittiğini ben görmedim, başkasından duydum ya da sonradan fark ettim" anlamı taşır.
- Bu fiil, haber kipinin duyulan geçmiş zamanı ile çekimlenmiştir.
- B) Her pazar ailesini ziyaret eder.
- Bu cümledeki fiil "eder"dir.
- Fiilin kökü "et-" ve üzerine "-er" eki gelmiştir. "-er" eki, geniş zaman ekidir.
- Bu fiil, haber kipinin geniş zamanı ile çekimlenmiştir.
- C) Yarın sınav sonuçları açıklanacak.
- Bu cümledeki fiil "açıklanacak"tır.
- Fiilin kökü "açıklan-" ve üzerine "-acak" eki gelmiştir. "-acak" eki, gelecek zaman ekidir.
- Bu fiil, haber kipinin gelecek zamanı ile çekimlenmiştir.
- D) Şu anda ders çalışıyor.
- Bu cümledeki fiil "çalışıyor"dur.
- Fiilin kökü "çalış-" ve üzerine "-yor" eki gelmiştir. "-yor" eki, şimdiki zaman ekidir.
- Bu fiil, haber kipinin şimdiki zamanı ile çekimlenmiştir.
- Görüldüğü gibi, sadece A seçeneğindeki fiil "-miş" eki alarak duyulan geçmiş zamanla çekimlenmiştir.
Cevap A seçeneğidir.
