CH3-C≡C-CH3 bileşiği için aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
A) 1-bütin olarak adlandırılır
B) Molekülde üçlü baç karbon 2 ve 3'tedir
C) 3-bütin olarak adlandırılır
D) Zincirde 5 karbon atomu bulunur
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, verilen organik bileşiğin yapısını ve adlandırma kurallarını kullanarak doğru ifadeyi bulmamız isteniyor. Bileşiğimiz CH3-C≡C-CH3.
Şimdi adım adım seçenekleri inceleyelim:
- Bileşiğin Yapısını Anlayalım:
- Verilen bileşik CH3-C≡C-CH3, bir alkin sınıfı bileşiktir çünkü yapısında bir üçlü bağ (C≡C) içerir.
- Toplam karbon atomu sayısını sayalım: Birinci CH3 grubunda 1 karbon, sonraki C atomunda 1 karbon, üçlü bağdaki diğer C atomunda 1 karbon ve son CH3 grubunda 1 karbon olmak üzere toplam 4 karbon atomu vardır.
- Alkinlerin adlandırılmasında, üçlü bağın en küçük numarayı alacağı şekilde karbon zinciri numaralandırılır.
- Seçenek A) 1-bütin olarak adlandırılır
- Bileşiğimiz 4 karbonlu olduğu için "büt" ön ekini alır. Üçlü bağ içerdiği için son eki "-in" olur, yani "bütin"dir.
- Şimdi üçlü bağın yerini belirleyelim. Zinciri soldan sağa numaralandırırsak:
$CH_3 - C \equiv C - CH_3$
$1 \quad 2 \quad 3 \quad 4$
Üçlü bağ 2. ve 3. karbonlar arasındadır.
- Zinciri sağdan sola numaralandırırsak:
$CH_3 - C \equiv C - CH_3$
$4 \quad 3 \quad 2 \quad 1$
Yine üçlü bağ 2. ve 3. karbonlar arasındadır.
- Her iki numaralandırmada da üçlü bağın başlangıç karbonu 2 olduğu için, bileşiğin doğru adı 2-bütin'dir.
- Bu nedenle, "1-bütin olarak adlandırılır" ifadesi yanlıştır. 1-bütin, üçlü bağın 1. ve 2. karbonlar arasında olduğu bir bileşik olurdu ($CH \equiv C-CH_2-CH_3$).
- Seçenek B) Molekülde üçlü bağ karbon 2 ve 3'tedir
- Yukarıdaki numaralandırmadan da gördüğümüz gibi, CH3-C≡C-CH3 bileşiğinde üçlü bağ, zincirdeki 2. ve 3. karbon atomları arasındadır.
- Bu ifade doğrudur.
- Seçenek C) 3-bütin olarak adlandırılır
- Alkinleri adlandırırken, üçlü bağın bulunduğu karbona en küçük numarayı veririz. Bu durumda 2-bütin doğru adlandırmadır.
- 3-bütin diye bir adlandırma olmaz, çünkü bu, üçlü bağın 3. karbondan başladığı anlamına gelir ki bu durumda zinciri ters yönden numaralandırarak daha küçük bir sayı (1 veya 2) elde edebiliriz.
- Bu nedenle, "3-bütin olarak adlandırılır" ifadesi yanlıştır.
- Seçenek D) Zincirde 5 karbon atomu bulunur
- Bileşiğin formülü CH3-C≡C-CH3'tür. Karbon atomlarını saydığımızda: 1 (CH3) + 1 (C) + 1 (C) + 1 (CH3) = 4 karbon atomu bulunur.
- Bu nedenle, "Zincirde 5 karbon atomu bulunur" ifadesi yanlıştır.
Yukarıdaki analizler sonucunda, doğru ifadenin B seçeneğinde yer aldığını görmekteyiz.
Cevap B seçeneğidir.
