Anorganik kimya nedir Test 2

Geçiş metalleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

A) Hepsi manyetik özellik gösterir
B) Bileşiklerinde sadece bir yükseltgenme basamağına sahiptirler
C) Katalizör olarak kullanılabilirler
D) Erime noktaları alkali metallerden düşüktür

• Öncelikle geçiş metallerinin genel özelliklerini hatırlayalım. Geçiş metalleri, periyodik tabloda d bloğunda yer alan elementlerdir ve genellikle birden fazla yükseltgenme basamağına sahip olmaları, renkli bileşikler oluşturmaları ve katalitik özellik göstermeleriyle bilinirler. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
• A) Hepsi manyetik özellik gösterir: Bu ifade yanlıştır. Geçiş metallerinin çoğu, eşleşmemiş d elektronları nedeniyle paramanyetik (manyetik alandan etkilenen) veya ferromanyetik (kalıcı mıknatıs olabilen) özellik gösterir. Ancak, çinko (Zn) ve skandiyum (Sc) gibi bazı geçiş metalleri veya geçiş metali olarak kabul edilen elementler, tüm d elektronları eşleşmiş olduğu için diamanyetiktir (manyetik alandan itilen). Dolayısıyla "hepsi" ifadesi bu seçeneği yanlış kılar.
• B) Bileşiklerinde sadece bir yükseltgenme basamağına sahiptirler: Bu ifade kesinlikle yanlıştır. Geçiş metallerinin en belirgin özelliklerinden biri, bileşiklerinde birden fazla yükseltgenme basamağına sahip olabilmeleridir. Örneğin, demir (Fe) +2 ve +3 yükseltgenme basamaklarına sahip olabilirken, manganez (Mn) +2'den +7'ye kadar birçok farklı yükseltgenme basamağı gösterebilir. Bu durum, d ve s orbitallerindeki elektronların enerji seviyelerinin birbirine yakın olmasından kaynaklanır.
• C) Katalizör olarak kullanılabilirler: Bu ifade doğrudur. Geçiş metalleri ve bileşikleri, birçok endüstriyel ve biyolojik süreçte mükemmel katalizörlerdir. Bunun nedenleri arasında birden fazla yükseltgenme basamağına sahip olabilmeleri, yüzeylerinde reaktanları adsorbe edebilmeleri ve kolayca koordinasyon bileşikleri oluşturabilmeleri sayılabilir. Örneğin, demir (Fe) Haber-Bosch sentezinde, nikel (Ni) hidrojenasyon reaksiyonlarında ve platin (Pt), paladyum (Pd) otomobil katalitik konvertörlerinde kullanılır.
• D) Erime noktaları alkali metallerden düşüktür: Bu ifade yanlıştır. Geçiş metalleri genellikle yüksek erime noktalarına sahiptir. Bunun nedeni, d elektronlarının da metalik bağ oluşumuna katılmasıyla oluşan güçlü metalik bağlardır. Alkali metaller (Lityum, Sodyum, Potasyum vb.) ise sadece bir değerlik elektronuna sahip oldukları için daha zayıf metalik bağlara ve dolayısıyla geçiş metallerine kıyasla çok daha düşük erime noktalarına sahiptirler.

Cevap C seçeneğidir.