Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için öncelikle "dilek kipleri"nin ne olduğunu ve hangi kipleri kapsadığını hatırlamamız gerekiyor. Fiillerin çekimlendiği kipler iki ana gruba ayrılır:
- Haber Kipleri (Bildirme Kipleri): Bir eylemin ne zaman yapıldığını (geçmiş, şimdi, gelecek, her zaman) bildirirler. (Örnek: geliyor, geldi, gelecek, gelir, gelmiş)
- Dilek Kipleri (Tasarlama Kipleri): Bir eylemin yapılması gerektiğini, şartını, isteğini veya emrini bildirirler. Zaman anlamı taşımazlar.
Dilek kipleri şunlardır:
- Gereklilik Kipi: Fiile "-meli, -malı" ekleri getirilir. (Örnek: gelmeli)
- Şart Kipi: Fiile "-se, -sa" ekleri getirilir. (Örnek: gelse)
- İstek Kipi: Fiile "-e, -a" ekleri getirilir. (Örnek: gele)
- Emir Kipi: Fiile özel bir ek gelmez, şahıs ekleriyle çekimlenir. (Örnek: gel, gelin)
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) gelmiş: Bu fiil, "duyulan geçmiş zaman" kipiyle çekimlenmiştir. Duyulan geçmiş zaman, haber kiplerinden biridir. Dolayısıyla dilek kipi değildir.
- B) gelse: Bu fiil, "gel-" fiil köküne "-se" eki getirilerek çekimlenmiştir. "-se, -sa" ekleri, fiile "şart" anlamı katan "Şart Kipi" ekleridir. Şart Kipi ise dilek kiplerinden biridir.
- C) geliyor: Bu fiil, "şimdiki zaman" kipiyle çekimlenmiştir. Şimdiki zaman, haber kiplerinden biridir. Dolayısıyla dilek kipi değildir.
- D) gelecek: Bu fiil, "gelecek zaman" kipiyle çekimlenmiştir. Gelecek zaman, haber kiplerinden biridir. Dolayısıyla dilek kipi değildir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "gelse" fiilinin dilek kiplerinden olan Şart Kipi ile çekimlendiğini görüyoruz.
Cevap B seçeneğidir.
