İğ iplikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
A) Mikrotübüllerden oluşurlar
B) Profaz evresinde oluşmaya başlarlar
C) Hayvan hücrelerinde sentriyoller etrafında organize olurlar
D) Telofaz evresinde maksimum uzunluğa ulaşırlar
Hücre bölünmesi sırasında kromozomların düzenli bir şekilde ayrılmasını sağlayan iğ iplikleri, hücre yaşamının en kritik yapılarından biridir. Aşağıdaki ifadeleri adım adım inceleyerek iğ iplikleri ile ilgili yanlış olanı bulalım.
- A) Mikrotübüllerden oluşurlar: Bu ifade doğrudur. İğ iplikleri, hücre iskeletinin bir parçası olan mikrotübül adı verilen protein yapılarından meydana gelir. Bu mikrotübüller, tübülin proteinlerinin polimerleşmesiyle oluşur ve dinamik yapıları sayesinde uzayıp kısalabilirler.
- B) Profaz evresinde oluşmaya başlarlar: Bu ifade de doğrudur. Mitozun ilk evresi olan profazda, çekirdek zarı parçalanmaya başlarken, sentrozomlar (hayvan hücrelerinde) zıt kutuplara doğru hareket eder ve aralarında mikrotübüllerden oluşan iğ iplikleri oluşmaya başlar. Bu, kromozomların ayrılması için gerekli altyapının hazırlanmasıdır.
- C) Hayvan hücrelerinde sentriyoller etrafında organize olurlar: Bu ifade de doğrudur. Hayvan hücrelerinde iğ ipliklerinin oluşumunu ve organizasyonunu sağlayan yapı sentrozomdur. Sentrozomlar, iki adet sentriyol içerir ve mikrotübül düzenleyici merkez (MTOC) olarak görev yapar. İğ iplikleri bu sentrozomlardan yayılarak oluşur. Bitki hücrelerinde ise sentriyoller bulunmamasına rağmen iğ iplikleri oluşur, ancak soru hayvan hücrelerini belirttiği için bu seçenek doğrudur.
- D) Telofaz evresinde maksimum uzunluğa ulaşırlar: Bu ifade yanlıştır. İğ iplikleri, kromozomları hücrenin zıt kutuplarına çekmekle görevlidir. Bu çekme işlemi anafaz evresinde gerçekleşir. Anafazda, kinetokor mikrotübülleri kısalırken, polar mikrotübüller uzayarak hücrenin kutuplarını birbirinden uzaklaştırır ve hücrenin uzamasına katkıda bulunur. Ancak, iğ ipliklerinin kromozomları ayırma ve kutuplara çekme işlevi büyük ölçüde anafazın sonunda tamamlanır. Telofaz evresinde ise kromozomlar kutuplara ulaşmış, çekirdek zarı yeniden oluşmaya başlamış ve iğ iplikleri büyük ölçüde depolimerize olarak (kısalarak veya parçalanarak) ortadan kalkmaya başlamıştır. Dolayısıyla, iğ iplikleri telofazda maksimum uzunluğa ulaşmazlar; aksine, görevlerini tamamlamış ve dağılmaya başlamışlardır. Maksimum işlevsel uzunlukları ve aktif hareketleri anafazda gözlenir.
Bu açıklamalar ışığında, iğ ipliklerinin telofaz evresinde maksimum uzunluğa ulaştığı ifadesi yanlıştır.
Cevap D seçeneğidir.
