Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım çözerek bitki köklerinde mineral iyonlarının taşınma sürecini daha iyi anlayalım.
Bitki kökleri, topraktan su ve mineral iyonlarını alarak bitkinin diğer kısımlarına taşır. Bu taşıma süreci belirli aşamalardan oluşur ve bu aşamaların sırası önemlidir. Şimdi bu aşamaları inceleyelim:
- I. Korteks hücrelerinden endodermise kadar apoplastik yol: Mineral iyonları öncelikle kök emici tüylerden (epidermis) korteks hücrelerine kadar hücre duvarları ve hücreler arası boşluklar aracılığıyla taşınır. Bu yola apoplastik yol denir. Apoplastik yol, su ve minerallerin hücre zarlarından geçmeden ilerlemesini sağlar.
- II. Endodermiste simplastik yol: Endodermis, kökün merkezinde bulunan ve Casparian şeridi adı verilen su geçirmez bir tabaka içeren bir hücre tabakasıdır. Casparian şeridi, apoplastik yoldan gelen su ve mineral iyonlarının geçişini engeller. Bu nedenle, mineral iyonları endodermis hücrelerinin sitoplazmasına girerek simplastik yola geçerler. Simplastik yol, hücreler arası plazmodesmalar aracılığıyla gerçekleşir. Bu aşama, bitkinin hangi mineralleri alacağını seçici olarak kontrol etmesini sağlar.
- III. Ksileme salgılanma: Endodermis hücreleri, seçici olarak aldıkları mineral iyonlarını ksilem (odun boruları) içerisine salgılarlar. Ksilem, su ve minerallerin köklerden yapraklara taşınmasını sağlayan vasküler dokudur.
- IV. Floem ile taşınma: Ksilemde taşınan mineraller, bitkinin ihtiyaç duyulan diğer kısımlarına floem (soymuk boruları) aracılığıyla da taşınabilir. Ancak, soruda verilen sıralama kökteki ilk aşamaları sorduğu için bu seçeneği dikkate almıyoruz.
Bu bilgilere göre, doğru sıralama şu şekildedir:
- Korteks hücrelerinden endodermise kadar apoplastik yol (I)
- Endodermiste simplastik yol (II)
- Ksileme salgılanma (III)
Bu nedenle, doğru cevap A seçeneğidir.
