1. Bir otoparkta park ücreti sabit ücret + saatlik ücret şeklinde hesaplanmaktadır. 3 saat park eden bir araç 17 TL, 5 saat park eden bir araç 25 TL ödediğine göre, bu otoparkta 8 saat park eden bir araç kaç TL öder?
A) 36Bu problemde, bir otoparkın ücretlendirme sistemini anlamamız ve belirli bir süre için ödenecek toplam ücreti hesaplamamız gerekiyor. Ücretlendirme, sabit bir ücret ve park edilen her saat için ek bir ücret şeklinde yapılıyor. Gelin, bu problemi adım adım çözelim:
Otopark ücreti iki ana kısımdan oluşuyor: sabit bir ücret ve park edilen her saat için ödenen bir saatlik ücret. Bu iki bilinmeyeni matematiksel olarak ifade edelim:
Sabit ücret (otoparka girince ödenen temel ücret) için $S$ harfini kullanalım.
Saatlik ücret (her bir saat için ödenen ek ücret) için $H$ harfini kullanalım.
Buna göre, $t$ saat park eden bir aracın ödeyeceği toplam ücret $S + t \times H$ şeklinde ifade edilebilir.
Soruda bize iki farklı durum verilmiş:
3 saat park eden bir araç 17 TL ödüyor: Bu durumu denklem olarak yazarsak: $S + 3H = 17$
5 saat park eden bir araç 25 TL ödüyor: Bu durumu denklem olarak yazarsak: $S + 5H = 25$
Şimdi elimizde iki bilinmeyenli ($S$ ve $H$) iki denklem var. Bu tür denklemleri çözerek $S$ ve $H$ değerlerini bulabiliriz.
İki denklemimizi alt alta yazalım:
Denklem 1: $S + 3H = 17$
Denklem 2: $S + 5H = 25$
Denklem 1'i Denklem 2'den çıkararak sabit ücret olan $S$'yi yok edebiliriz. Böylece sadece $H$ bilinmeyenini içeren bir denklem elde ederiz:
$(S + 5H) - (S + 3H) = 25 - 17$
$S + 5H - S - 3H = 8$
$2H = 8$
Her iki tarafı 2'ye bölersek: $H = 4$ TL
Demek ki, otoparkta park edilen her bir saat için 4 TL ücret alınıyor. Bu, saatlik ücretimizdir.
Şimdi bulduğumuz $H = 4$ değerini denklemlerimizden herhangi birine (örneğin Denklem 1'e) yerine koyarak sabit ücret $S$'yi bulabiliriz:
$S + 3H = 17$
$S + 3(4) = 17$
$S + 12 = 17$
12'yi eşitliğin diğer tarafına eksi olarak atarsak: $S = 17 - 12$
$S = 5$ TL
Yani, otoparka girerken ödenen sabit ücret 5 TL'dir.
Artık hem sabit ücreti ($S = 5$ TL) hem de saatlik ücreti ($H = 4$ TL) biliyoruz. 8 saat park eden bir aracın ödeyeceği toplam ücreti hesaplamak için genel formülümüzü kullanalım: $S + \text{saat} \times H$
8 saat için ödenecek ücret: $5 + 8 \times 4$
$5 + 32$
$37$ TL
Buna göre, 8 saat park eden bir araç 37 TL öder.
Cevap B seçeneğidir.