1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltmanın yazımı ile ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?
A) Bu konuyu Prof. Dr. Ahmet Yılmaz ile görüştük.
B) Yarın saat 14.30'da İst. Bulvarı'nda buluşalım.
C) TBMM'nin 102. kuruluş yıl dönümünü kutladık.
D) Babası, uzun yıllar ABD'de yaşamış.
Sevgili öğrenciler, bu soruda kısaltmaların yazımıyla ilgili kuralları hatırlayacağız. Türkçede kısaltmaların doğru yazımı, özellikle eklerin getirilmesi konusunda dikkat gerektirir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Bu konuyu Prof. Dr. Ahmet Yılmaz ile görüştük.
Burada "Prof." (Profesör) ve "Dr." (Doktor) unvan kısaltmaları kullanılmıştır. Bu tür unvan kısaltmalarının sonuna nokta konur. Bu kısaltmalara getirilecek ekler, kısaltmanın sonundaki nokta nedeniyle kesme işaretiyle ayrılmaz. Ancak bu cümlede ek ("-le") "Yılmaz" özel ismine getirilmiştir ve bu yazım doğrudur. Dolayısıyla bu seçenekte bir yanlışlık yoktur.
- B) Yarın saat 14.30'da İst. Bulvarı'nda buluşalım.
Bu seçenekte "İst." (İstanbul) kısaltması kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu'nun kısaltmalarla ilgili önemli bir kuralı şöyledir: "Sonunda nokta bulunan kısaltmalara getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz." Bu kural, kısaltmanın kendisi ek aldığında geçerli olduğu gibi, kısaltmanın bir özel adın parçası olduğu durumlarda da geçerlidir. Yani, "İst." kısaltması bir nokta ile bittiği için, bu kısaltmanın içinde bulunduğu "İst. Bulvarı" ifadesine getirilen eklerin de kesme işaretiyle ayrılmaması gerekir. Cümlede "Bulvarı'nda" şeklinde kesme işareti kullanılarak ek ayrılmıştır. Bu yanlıştır. Doğru yazım "İst. Bulvarı'nda" şeklinde olmalıdır.
- C) TBMM'nin 102. kuruluş yıl dönümünü kutladık.
"TBMM" (Türkiye Büyük Millet Meclisi) bir kuruluş adının kısaltmasıdır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın okunuşuna göre ve kesme işaretiyle ayrılarak yazılır. "TBMM'nin" yazımı doğrudur. Ayrıca "102." şeklinde sıra sayısı yazımı da doğrudur. Dolayısıyla bu seçenekte bir yanlışlık yoktur.
- D) Babası, uzun yıllar ABD'de yaşamış.
"ABD" (Amerika Birleşik Devletleri) bir ülke adının kısaltmasıdır. Büyük harflerle yapılan kısaltmalara getirilen ekler, kısaltmanın okunuşuna göre ve kesme işaretiyle ayrılarak yazılır. "ABD'de" yazımı doğrudur. Dolayısıyla bu seçenekte bir yanlışlık yoktur.
Yukarıdaki açıklamalara göre, kısaltmanın yazımı ile ilgili yanlışlık B seçeneğinde yapılmıştır.
Cevap B seçeneğidir.
