Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öznel bir yargı vardır?
A) İstanbul, Türkiye'nin en kalabalık şehridir.
B) Ankara, Türkiye'nin başkentidir.
C) Bu film, yılın en etkileyici yapıtıdır.
D) Su, 100°C'de kaynar.
Merhaba sevgili öğrenciler!
Bu soruda, cümlelerdeki yargıların öznel mi yoksa nesnel mi olduğunu ayırt etmemiz isteniyor. Öncelikle bu iki kavramı hatırlayalım:
- Nesnel (Objektif) Yargı: Kişisel görüş, duygu veya yorum içermeyen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanabilir, herkesçe kabul gören yargılardır. Ölçülebilir, gözlemlenebilir veya bilimsel verilerle desteklenebilir.
- Öznel (Sübjektif) Yargı: Kişisel görüş, duygu, beğeni veya yorum içeren, kişiden kişiye değişebilen, doğruluğu veya yanlışlığı kanıtlanamayan yargılardır. "Bence", "güzel", "çirkin", "etkileyici", "sıkıcı" gibi ifadeler genellikle öznel yargıların ipuçlarıdır.
Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) İstanbul, Türkiye'nin en kalabalık şehridir.
- Bu bir nesnel yargıdır. İstanbul'un nüfus verileriyle bu bilginin doğruluğu kanıtlanabilir. Bu bir kişisel görüş değil, istatistiksel bir gerçektir.
- B) Ankara, Türkiye'nin başkentidir.
- Bu da bir nesnel yargıdır. Ankara'nın Türkiye'nin başkenti olduğu resmi belgelerle ve tarihsel bilgilerle sabittir. Bu bilgi kişiden kişiye değişmez.
- C) Bu film, yılın en etkileyici yapıtıdır.
- İşte burada öznel bir yargı görüyoruz. Bir filmin "en etkileyici" olup olmadığı kişiden kişiye değişir. Bir kişi için çok etkileyici olan bir film, başka bir kişi için sıradan veya sıkıcı olabilir. "Etkileyici" kelimesi kişisel bir beğeni ve yoruma dayanır, kanıtlanabilir bir gerçek değildir.
- D) Su, 100°C'de kaynar.
- Bu da bir nesnel yargıdır. Su, deniz seviyesinde ve standart atmosfer basıncında 100°C'de kaynar. Bu, bilimsel olarak kanıtlanmış, deneylerle gözlemlenebilir bir fiziksel gerçektir.
Yukarıdaki incelemeler sonucunda, "Bu film, yılın en etkileyici yapıtıdır" cümlesinin kişisel bir görüş ve beğeni içerdiğini, yani öznel bir yargı olduğunu açıkça görüyoruz.
Cevap C seçeneğidir.
