Bir araç 60 km'lik yolu 1 saatte gidiyor. Aynı aracın 120 km'lik yolu 2 saatte gittiği biliniyor. Bu bilgilere göre araç için aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
A) Sabit süratle hareket etmiştir
B) Sabit hızla hareket etmiştir
C) Ortalama sürati 60 km/saattir
D) Ortalama hızı 60 km/saattir
Merhaba öğrenciler! Bu soruyu adım adım çözerek, doğru cevaba nasıl ulaştığımızı anlayalım.
Öncelikle soruda verilen bilgileri inceleyelim:
- Araç 60 km'lik yolu 1 saatte gidiyor.
- Aynı araç 120 km'lik yolu 2 saatte gidiyor.
Şimdi de seçenekleri tek tek değerlendirelim:
- A) Sabit süratle hareket etmiştir: Sabit sürat, aracın yol boyunca aynı hızla hareket ettiği anlamına gelir. Ancak soruda aracın yol boyunca aynı hızla mı gittiği, yoksa hızının değişip değişmediği hakkında bir bilgi verilmemiştir. Bu nedenle bu kesin olarak söylenemez.
- B) Sabit hızla hareket etmiştir: Sabit hız, hem süratinin hem de yönünün sabit olduğu anlamına gelir. Soruda yön hakkında bir bilgi verilmediği gibi, süratinin de sabit olup olmadığı kesin değildir. Bu nedenle bu da kesin olarak söylenemez.
- C) Ortalama sürati 60 km/saattir: Ortalama sürat, toplam yolun toplam zamana bölünmesiyle bulunur. İlk durumda sürat $ \frac{60 \text{ km}}{1 \text{ saat}} = 60 \text{ km/saat} $ ve ikinci durumda sürat $ \frac{120 \text{ km}}{2 \text{ saat}} = 60 \text{ km/saat} $ olarak bulunur. Her iki durumda da ortalama sürat aynıdır. Bu nedenle bu kesinlikle söylenebilir.
- D) Ortalama hızı 60 km/saattir: Ortalama hız, toplam yer değiştirmenin toplam zamana bölünmesiyle bulunur. Ancak soruda aracın yer değiştirmesi hakkında bir bilgi verilmemiştir. Sadece gittiği yol bilinmektedir. Bu nedenle ortalama hız hakkında kesin bir şey söylenemez.
Gördüğümüz gibi, C seçeneği kesinlikle söylenebilir bir ifadedir. Çünkü her iki durumda da ortalama sürat 60 km/saattir.
Cevap C seçeneğidir.