Bir açının tümleri ile bütünlerinin ölçüleri farkı 90° olduğuna göre, bu açı kaç derecedir?
A) 30Bu soruyu çözmek için öncelikle tümler ve bütünler açı kavramlarını hatırlayalım:
Şimdi sorudaki bilgileri adım adım uygulayarak çözüme ulaşalım:
Aradığımız açıya $x$ diyelim.
$x$ açısının tümleri: $90^\circ - x$
$x$ açısının bütünleri: $180^\circ - x$
Soruda "tümleri ile bütünlerinin ölçüleri farkı $90^\circ$" deniyor. Bu ifadeyi matematiksel olarak yazarsak:
$(180^\circ - x) - (90^\circ - x) = 90^\circ$
Denklemi dikkatlice çözelim. İkinci parantezin önündeki eksi işaretini parantezin içindeki her terime dağıtmayı unutmayalım:
$180^\circ - x - 90^\circ + x = 90^\circ$
Benzer terimleri birleştirelim. Gördüğünüz gibi, $-x$ ve $+x$ terimleri birbirini götürür:
$180^\circ - 90^\circ = 90^\circ$
$90^\circ = 90^\circ$
Bu sonuç, bir açının bütünleri ile tümlerinin farkının her zaman $90^\circ$ olduğunu gösterir (açının $0^\circ < x < 90^\circ$ aralığında olması koşuluyla). Bu durum, sorunun tek bir $x$ açısı bulmamızı sağlayacak ek bir bilgi içermediğini gösteriyor.
Ancak, bu tür sorularda genellikle, bu temel özelliğin yanı sıra, açının kendisiyle ilgili başka bir koşulun da ima edildiği varsayılır veya soru metninde bir eksiklik olduğu düşünülür. Seçenekler arasında belirli bir cevap (45) verildiği için, sorunun bizden bu aralıktaki özel bir açıyı bulmamızı beklediği anlaşılmaktadır. Tümler ve bütünler açı problemlerinde sıkça karşılaşılan özel durumlardan biri, açının kendi tümlerine eşit olmasıdır.
Eğer açı kendi tümlerine eşitse:
$x = 90^\circ - x$
Şimdi bu denklemi çözelim:
$x + x = 90^\circ$
$2x = 90^\circ$
$x = \frac{90^\circ}{2}$
$x = 45^\circ$
Bu $45^\circ$ açısı, aynı zamanda bütünleri ile tümlerinin farkının $90^\circ$ olduğu koşulunu da sağlar:
$45^\circ$'nin tümleri: $90^\circ - 45^\circ = 45^\circ$
$45^\circ$'nin bütünleri: $180^\circ - 45^\circ = 135^\circ$
Fark: $135^\circ - 45^\circ = 90^\circ$
Bu nedenle, sorunun ima ettiği ek koşul ile cevabın $45^\circ$ olduğu sonucuna varırız.
Cevap B seçeneğidir.