Atom modelleri ile ilgili sorular 9. sınıf Test 2

Rutherford'un altın folyo deneyi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

A) Atomun büyük çoğunluğunun boşluktan oluştuğunu göstermiştir
B) Atomda pozitif yükün küçük bir çekirdekte toplandığını kanıtlamıştır
C) Deneyde kullanılan alfa parçacıklarının çoğu sapmadan geçmiştir
D) Thomson'un atom modelini doğrulayan sonuçlar elde edilmiştir

Sevgili öğrenciler, Rutherford'un altın folyo deneyi, atomun yapısını anlamamızda çığır açan, bilim tarihindeki en önemli deneylerden biridir. Bu deneyin sonuçları, atom hakkındaki önceki düşüncelerimizi kökten değiştirmiştir. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyerek hangi ifadenin yanlış olduğunu bulalım:

• A) Atomun büyük çoğunluğunun boşluktan oluştuğunu göstermiştir

  Rutherford, deneyinde ince bir altın folyoya alfa parçacıkları göndermiştir. Alfa parçacıklarının büyük bir kısmı, folyodan hiç sapmadan veya çok az saparak geçmiştir. Bu durum, atomun kütlesinin ve pozitif yükünün çok küçük bir alanda toplandığını, geri kalan kısmının ise büyük ölçüde boşluk olduğunu kanıtlamıştır. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.

• B) Atomda pozitif yükün küçük bir çekirdekte toplandığını kanıtlamıştır

  Alfa parçacıklarının çok küçük bir kısmı, folyodan geçerken büyük açılarla sapmış, hatta bazıları geri yansımıştır. Bu durum, pozitif yüklü alfa parçacıklarının atomun içindeki çok küçük, yoğun ve pozitif yüklü bir bölgeye (çekirdek) çarptığını veya yaklaştığını göstermiştir. Bu da atomun pozitif yükünün ve kütlesinin neredeyse tamamının atomun merkezindeki bu küçük çekirdekte toplandığını kanıtlamıştır. Dolayısıyla bu ifade de doğrudur.

• C) Deneyde kullanılan alfa parçacıklarının çoğu sapmadan geçmiştir

  Yukarıda da belirtildiği gibi, alfa parçacıklarının ezici çoğunluğu altın folyodan sanki hiçbir şey yokmuş gibi dümdüz geçmiştir. Bu, atomun büyük kısmının boşluk olduğu sonucunu destekleyen temel gözlemdi. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.

• D) Thomson'un atom modelini doğrulayan sonuçlar elde edilmiştir

  Thomson'un "üzümlü kek" modeli, atomun pozitif yüklü bir küre olduğunu ve elektronların bu kürenin içine rastgele dağıldığını öne sürüyordu. Eğer Thomson'un modeli doğru olsaydı, pozitif yüklü alfa parçacıkları atomun içindeki dağınık pozitif yükten geçerken sadece çok küçük sapmalar göstermeliydi. Ancak Rutherford'un deneyi, büyük açılı sapmalar ve geri yansımalar gibi Thomson modelinin açıklayamadığı sonuçlar vermiştir. Bu sonuçlar, Thomson modelinin yanlış olduğunu göstermiş ve Rutherford'un çekirdekli atom modelinin ortaya çıkmasına yol açmıştır. Dolayısıyla bu ifade yanlıştır.

Rutherford'un deneyi, Thomson'un atom modelini çürütmüş ve atomun çekirdekli bir yapıya sahip olduğunu ortaya koymuştur.

Cevap D seçeneğidir.