İlk klonlama deneyi (Koyun Dolly) Test 2

Dolly'nin klonlanma sürecinde, bir koyundan alınan somatik hücre çekirdeği, çekirdeği çıkarılmış başka bir koyunun yumurta hücresine aktarılmıştır. Bu yöntemin bilimsel adı nedir?

A) Gen aktarımı
B) Rekombinant DNA teknolojisi
C) Somatik hücre nükleer transferi
D) In vitro fertilizasyon

Sevgili öğrenciler,

Bu soru, biyolojideki önemli bir klonlama tekniğini ve Dolly'nin klonlanma sürecini anlamamızı istiyor. Adım adım inceleyelim:

• Soru Metnini Anlayalım: Soru, Dolly'nin klonlanma sürecini tanımlıyor. Bu süreçte, bir koyundan alınan "somatik hücre çekirdeği" (yani vücut hücresinin çekirdeği) başka bir koyunun "çekirdeği çıkarılmış yumurta hücresine" aktarılıyor. Bu, genetik materyalin bir hücreden alınıp başka bir hücreye aktarılması ve yeni bir organizma oluşturulması sürecidir.
• Seçenekleri Değerlendirelim:
• A) Gen aktarımı: Bu yöntem, belirli bir geni (DNA parçasını) bir organizmadan alıp başka bir organizmaya veya hücreye yerleştirme işlemidir. Genellikle genetik mühendisliği veya gen terapisi amacıyla yapılır. Dolly'nin klonlanmasında ise tek bir gen değil, tüm bir hücre çekirdeği (yani tüm genom) aktarılmıştır. Bu nedenle A seçeneği doğru değildir.
• B) Rekombinant DNA teknolojisi: Bu teknoloji, farklı kaynaklardan gelen DNA parçalarını birleştirerek yeni, "rekombinant" DNA molekülleri oluşturmayı ifade eder. Genellikle bakterilerde protein üretimi veya genetik modifikasyon için kullanılır. Dolly'nin klonlanma süreci, mevcut bir genomun kopyalanması üzerine kuruludur, DNA parçalarını birleştirmek üzerine değil. Bu nedenle B seçeneği doğru değildir.
• C) Somatik hücre nükleer transferi (SCNT): Bu terim, soruda açıklanan sürecin tam bilimsel adıdır. "Somatik hücre", vücut hücreleri anlamına gelir (üreme hücreleri hariç). "Nükleer transfer" ise çekirdeğin (içindeki genetik materyalle birlikte) bir hücreden alınıp başka bir hücreye aktarılması işlemidir. Dolly'nin klonlanmasında, bir yetişkin koyunun meme bezinden alınan somatik hücrenin çekirdeği, çekirdeği çıkarılmış bir yumurta hücresine aktarılmış ve bu yumurta hücresi daha sonra gelişerek Dolly'yi oluşturmuştur. Bu yöntem, klonlamanın temelini oluşturur ve sorudaki tanıma tamamen uyar.
• D) In vitro fertilizasyon (IVF): Bu, "tüp bebek" olarak da bilinen bir üreme teknolojisidir. Yumurta ve sperm hücrelerinin vücut dışında (laboratuvar ortamında) döllenmesi ve oluşan embriyonun daha sonra anne rahmine yerleştirilmesi işlemidir. Bu süreçte genetik materyal aktarımı değil, normal döllenme taklit edilir. Dolayısıyla, klonlama süreciyle ilgili değildir. Bu nedenle D seçeneği doğru değildir.
• Doğru Seçeneği Belirleyelim: Soru metninde açıklanan "bir koyundan alınan somatik hücre çekirdeğinin, çekirdeği çıkarılmış başka bir koyunun yumurta hücresine aktarılması" işlemi, bilimsel olarak tam da "Somatik hücre nükleer transferi" olarak adlandırılır. Bu yöntem, Dolly'nin klonlanmasında kullanılan ana tekniktir.

Cevap C seçeneğidir.