II. Meşrutiyet'in ilanından sonra Osmanlı Devleti'nde aşağıdaki siyasi partilerden hangisi İttihat ve Terakki'ye muhalefet etmek amacıyla kurulmuştur?
A) Hürriyet ve İtilaf Fırkası
B) Osmanlı Ahrar Fırkası
C) Fedakaran-ı Millet Cemiyeti
D) Teali-i İslam Cemiyeti
Sevgili öğrenciler, bu soru Osmanlı Devleti'nin II. Meşrutiyet dönemindeki siyasi yaşamını ve parti mücadelelerini anlamamız için önemli bir sorudur. II. Meşrutiyet'in ilanıyla birlikte çok partili hayata geçilmiş ve İttihat ve Terakki Fırkası siyasetin ana aktörü haline gelmiştir. Ancak her güçlü partinin karşısında bir muhalefet de oluşmuştur. Şimdi seçenekleri tek tek inceleyelim:
- A) Hürriyet ve İtilaf Fırkası: Bu fırka, 1911 yılında İttihat ve Terakki Fırkası'nın politikalarına muhalif olan çeşitli grupların bir araya gelmesiyle kurulmuştur. Özellikle adem-i merkeziyetçilik (yerinden yönetim), liberal ekonomi ve İngiliz yanlısı dış politika gibi görüşleri savunarak İttihat ve Terakki'nin merkeziyetçi, milliyetçi ve Alman yanlısı politikalarına karşı çıkmıştır. II. Meşrutiyet döneminin en güçlü ve etkili muhalefet partisi olmuştur. Bu nedenle sorunun doğru cevabı olma potansiyeli çok yüksektir.
- B) Osmanlı Ahrar Fırkası: Bu fırka, II. Meşrutiyet'in ilanından hemen sonra, 1908 yılında Prens Sabahaddin ve arkadaşları tarafından kurulmuştur. İttihat ve Terakki'ye karşı kurulan ilk muhalefet partilerinden biridir. Ancak Hürriyet ve İtilaf Fırkası kadar geniş bir tabana yayılamamış ve siyasi etkisi daha sınırlı kalmıştır. Soru "hangisi" diye sorduğu için, en belirgin ve etkili muhalefeti temsil eden seçeneği bulmamız gerekir.
- C) Fedakaran-ı Millet Cemiyeti: Bu cemiyet, 31 Mart Vakası öncesinde ve sırasında etkili olmuş, daha çok gizli ve radikal eylemleriyle bilinen bir örgüttür. Siyasi parti niteliğinden ziyade, daha çok bir komite veya cemiyet olarak faaliyet göstermiştir. İttihat ve Terakki'ye muhalif olsa da, soruda bahsedilen "siyasi parti" tanımına tam olarak uymamaktadır ve ana muhalefet partisi rolünü üstlenmemiştir.
- D) Teali-i İslam Cemiyeti: Bu cemiyet, I. Dünya Savaşı sonrasında, Mondros Mütarekesi döneminde kurulmuştur. Amacı, hilafet ve saltanatın devamını sağlamak, İslam birliğini savunmak ve Milli Mücadele hareketine karşı bir duruş sergilemekti. Dolayısıyla, II. Meşrutiyet'in ilanından sonra İttihat ve Terakki'ye muhalefet etmek amacıyla kurulmuş bir parti değildir; kuruluş dönemi ve amaçları farklıdır.
Yukarıdaki değerlendirmeler ışığında, II. Meşrutiyet döneminde İttihat ve Terakki'ye karşı en güçlü ve örgütlü muhalefeti temsil eden siyasi parti Hürriyet ve İtilaf Fırkası'dır.
Cevap A seçeneğidir.
