$\lim_{x \to 0} \frac{\sqrt{x+4}-2}{x}$ limitinin değeri kaçtır?
A) 0Merhaba sevgili öğrenciler!
Bugün sizlerle limit konusunda sıkça karşılaştığımız, belirsizlik içeren bir soruyu adım adım çözeceğiz. Amacımız, bu tür sorulara nasıl yaklaşmanız gerektiğini anlamak ve çözüm tekniklerini öğrenmek.
Soruyu tekrar inceleyelim: $\lim_{x \to 0} \frac{\sqrt{x+4}-2}{x}$ limitinin değeri kaçtır?
Limit sorularında ilk yapmamız gereken, $x$ değerini doğrudan fonksiyonda yerine koymaktır. Eğer belirli bir sayıya ulaşırsak, limitin değeri odur. Eğer belirsiz bir form (örneğin $\frac{0}{0}$ veya $\frac{\infty}{\infty}$) elde edersek, fonksiyonu cebirsel olarak basitleştirmemiz gerekir.
$x=0$ değerini fonksiyonda yerine koyalım:
Gördüğümüz gibi, $\frac{0}{0}$ belirsizliğini elde ettik. Bu, limitin var olabileceği ancak fonksiyonu daha fazla işlememiz gerektiği anlamına gelir.
Kareköklü ifadeler içeren ve $\frac{0}{0}$ belirsizliği veren limit sorularında en yaygın ve etkili yöntemlerden biri, payı (veya paydayı) eşleniği ile çarpmaktır. Bu işlem, karekökten kurtulmamızı ve ifadeyi basitleştirmemizi sağlar.
Payımız $\sqrt{x+4}-2$ olduğu için, bunun eşleniği $\sqrt{x+4}+2$'dir. Fonksiyonu hem payını hem de paydasını bu eşlenikle çarpalım:
$\lim_{x \to 0} \frac{\sqrt{x+4}-2}{x} \times \frac{\sqrt{x+4}+2}{\sqrt{x+4}+2}$
Eşlenikle çarpma işlemi, $(a-b)(a+b) = a^2-b^2$ özdeşliğini kullanmamızı sağlar. Burada $a = \sqrt{x+4}$ ve $b = 2$'dir.
Payımız şu hale gelir:
$(\sqrt{x+4})^2 - (2)^2 = (x+4) - 4 = x$
Şimdi limit ifadesini basitleştirilmiş haliyle tekrar yazalım:
$\lim_{x \to 0} \frac{x}{x(\sqrt{x+4}+2)}$
$x \to 0$ demek, $x$'in $0$'a çok yakın ama $0$ olmadığı anlamına gelir. Bu yüzden paydaki $x$ ile paydadaki $x$'i sadeleştirebiliriz. Bu adım, belirsizliği ortadan kaldıran kritik adımdır.
İfade sadeleşince şu şekli alır:
$\lim_{x \to 0} \frac{1}{\sqrt{x+4}+2}$
Artık sadeleşmiş ifadede $x=0$ değerini yerine koyarak limiti hesaplayabiliriz. Bu ifade artık belirsizlik içermemektedir.
$\frac{1}{\sqrt{0+4}+2} = \frac{1}{\sqrt{4}+2} = \frac{1}{2+2} = \frac{1}{4}$
Böylece limitin değerini $\frac{1}{4}$ olarak bulmuş olduk.
Cevap C seçeneğidir.