Gelecek zaman eki (-ecek, -acak) Test 2

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gelecek zaman eki (-ecek, -acak) yanlış yazılmıştır?

A) Yarın sınavımız olacak.
B) Bu kitabı haftaya bitireceğim.
C) Seneye İstanbul'a taşınacaklar.
D) Akşam bize geleçek misin?

Sevgili öğrenciler, bu soruda bizden gelecek zaman eki (-ecek, -acak) yanlış yazılmış cümleyi bulmamız isteniyor. Gelecek zaman eklerinin doğru kullanımı, kelimenin son hecesindeki ünlü harfin kalınlığına veya inceliğine göre değişir. Bu kurala büyük ünlü uyumu denir. Şimdi her bir seçeneği dikkatlice inceleyelim:

• A) Yarın sınavımız olacak.

  Burada fiilimiz "olmak"tır. Fiil kökü "ol-" kalın bir ünlü (o) ile bittiği için, gelecek zaman eki "-acak" doğru kullanılmıştır. "Ol-acak" şeklinde yazım doğrudur.

• B) Bu kitabı haftaya bitireceğim.

  Burada fiilimiz "bitirmek"tir. Fiil kökü "bitir-" ince bir ünlü (i) ile bittiği için, gelecek zaman eki "-eceğim" doğru kullanılmıştır. Ayrıca, "-ecek" ekindeki "k" harfi, ünlü ile başlayan bir ek (ben şahıs eki -im) geldiğinde "ğ"ye dönüşerek ünsüz yumuşaması kuralına uymuştur. "Bitir-eceğim" şeklinde yazım doğrudur.

• C) Seneye İstanbul'a taşınacaklar.

  Burada fiilimiz "taşınmak"tır. Fiil kökü "taşın-" kalın bir ünlü (ı) ile bittiği için, gelecek zaman eki "-acaklar" doğru kullanılmıştır. "Taşın-acaklar" şeklinde yazım doğrudur.

• D) Akşam bize geleçek misin?

  Burada fiilimiz "gelmek"tir. Fiil kökü "gel-" ince bir ünlü (e) ile bitmektedir. Büyük ünlü uyumu kuralına göre, fiil kökü ince ünlü ile bittiğinde gelecek zaman eki "-ecek" olmalıdır. Ancak cümlede "geleçek" şeklinde yazılmıştır. Doğru yazımı "gelecek" olmalıdır. Bu nedenle bu seçenekte gelecek zaman eki yanlış yazılmıştır.

Cevap D seçeneğidir.