Merhaba sevgili öğrenciler, bu soruyu adım adım inceleyerek ek fiilin olumsuzunu nasıl bulacağımızı öğrenelim.
- Öncelikle, verilen cümleyi tekrar okuyalım: "Bu soruyu çözmek için yeterince zamanımız yokmuş."
- Cümledeki ek fiil, "yokmuş" kelimesinde gizlidir. "Yok" kelimesi, isim soylu bir sözcük olup "var" kelimesinin zıttıdır ve burada yüklem görevindedir. "-muş" eki ise ek fiilin öğrenilen geçmiş zaman çekimidir (yok + imiş).
- Ek fiillerin olumsuzu yapılırken "değil" kelimesi kullanılır. "Değil" kelimesi, isim soylu yüklemleri olumsuz yapmak için kullanılan bir edattır. Ek fiil çekimleri, "değil" kelimesine eklenir.
- Şimdi "yokmuş" kelimesinin olumsuzunu bulalım. "Yok" kelimesinin olumsuzu "değil"dir. "Yokmuş" kelimesindeki ek fiil çekimi "-miş" (imiş) olduğuna göre, bu çekimi "değil" kelimesine eklememiz gerekir.
- "Değil" + "imiş" birleşimi, "değilmiş" şeklini alır. Bu, "yokmuş" kelimesinin ek fiil açısından olumsuz halidir.
- Şimdi seçenekleri inceleyelim:
- A) yoktu: Bu, "yok" kelimesinin ek fiille görülen geçmiş zaman çekimidir (yok + idi). Anlamı olumsuz olsa da, "yokmuş" kelimesinin doğrudan olumsuzu değildir.
- B) yokmuş: Bu, soruda verilen kelimenin kendisidir ve olumlu bir yapıdır (yok + imiş).
- C) değilmiş: Bu, "değil" olumsuzluk edatına ek fiilin öğrenilen geçmiş zaman çekiminin (-imiş) eklenmesiyle oluşmuştur. "Yokmuş" kelimesinin ek fiil açısından tam olumsuzudur.
- D) yoktur: Bu, "yok" kelimesinin ek fiille geniş zaman çekimidir (yok + -dur). Anlamı olumsuz olsa da, "yokmuş" kelimesinin doğrudan olumsuzu değildir.
Bu durumda, "yokmuş" kelimesindeki ek fiilin olumsuzu "değilmiş" kelimesidir.
Cevap C seçeneğidir.
