12. Sınıf Biyoloji 2. Dönem 2. Yazılı 2. Senaryo MEB Testleri Hazırlık Notları 📚
Bu notlar, 12. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı sınavının 2. senaryosu için MEB müfredatına uygun olarak hazırlanmıştır. Sınavda başarılı olman için kritik konuları özetledik! ✨
1. Genden Proteine 🧬
- DNA Replikasyonu: DNA'nın kendini eşlemesi. Yarı korunumlu (semikonservatif) model. Helikaz ve DNA polimeraz enzimleri.
- Transkripsiyon (Yazılım): DNA'daki genetik bilginin mRNA'ya aktarılması. RNA polimeraz. Ökaryotlarda çekirdekte, prokaryotlarda sitoplazmada.
- Translasyon (Okuma): mRNA'daki bilginin ribozomlarda protein sentezine çevrilmesi. tRNA, amino asitler ve kodon-antikodon eşleşmesi. Başlangıç kodonu (AUG), durdurucu kodonlar (UAA, UAG, UGA).
- Genetik Şifre: 64 farklı kodon, 20 farklı amino asit. Evrenseldir. Dejeneredir (bir amino asit birden fazla kodonla şifrelenebilir).
2. Canlılarda Enerji Dönüşümleri ⚡
- Fotosentez: Işık enerjisinin kimyasal enerjiye dönüştürülmesi. Kloroplastlarda gerçekleşir.
- Işığa Bağımlı Reaksiyonlar: Tilakoit zarda. H₂O parçalanır, O₂ açığa çıkar. ATP ve NADPH üretilir.
- Işıktan Bağımsız Reaksiyonlar (Calvin Döngüsü): Stromada. CO₂ kullanılır, besin (glikoz) sentezlenir. ATP ve NADPH tüketilir.
Genel denklem: $6CO_2 + 6H_2O \xrightarrow{Işık} C_6H_{12}O_6 + 6O_2$ - Hücresel Solunum: Besinlerden ATP üretilmesi.
- Glikoliz: Sitoplazmada. Glikozdan 2 pirüvat, 2 ATP (net), 2 NADH.
- Krebs Döngüsü (Sitrik Asit Döngüsü): Mitokondri matriksinde. Pirüvat asetil-CoA'ya dönüşür. CO₂ açığa çıkar, ATP, NADH, FADH₂ üretilir.
- Elektron Taşıma Sistemi (ETS): Mitokondri iç zarında. NADH ve FADH₂'den gelen elektronlarla ATP sentezi (oksidatif fosforilasyon). O₂ son elektron alıcısıdır, H₂O oluşur.
3. Bitkilerde Madde Taşınması ve Hormonlar 🌱
- Madde Taşınması:
- Ksilem (Odun Boruları): Su ve mineralleri kökten yapraklara taşır. Tek yönlü.
- Floem (Soymuk Boruları): Organik besinleri (şeker) yapraklardan diğer kısımlara taşır. Çift yönlü.
- Bitkisel Hormonlar:
- Oksin: Hücre büyümesi, apikal dominansi.
- Giberellin: Tohum çimlenmesi, gövde uzaması.
- Sitokinin: Hücre bölünmesi, yaşlanmayı geciktirme.
- Absisik Asit (ABA): Tohum dormansisi, stoma kapanması (stres hormonu).
- Etilen: Meyve olgunlaşması, yaprak dökümü.
4. Canlılar ve Çevre (Ekoloji) 🌍
- Ekosistem: Belirli bir alandaki canlılar (biyotik) ve cansız çevre (abiyotik) faktörlerinin karşılıklı etkileşimi.
- Biyotik Faktörler: Üreticiler (ototroflar), tüketiciler (heterotroflar), ayrıştırıcılar (saprofitler).
- Abiyotik Faktörler: Işık, sıcaklık, su, pH, toprak, mineraller.
- Besin Zinciri ve Enerji Akışı: Enerji piramidi. %10 kuralı (bir trofik düzeyden diğerine enerji aktarımı).
- Madde Döngüleri: Karbon, Azot, Su döngüsü. Özellikle azot döngüsünde nitrifikasyon ve denitrifikasyon bakterilerinin rolleri.
Bu konulara odaklanarak 12. sınıf biyoloji 2. dönem 2. yazılı sınavına en iyi şekilde hazırlanabilirsin. Başarılar dileriz! 🚀
