Soru:Türk İslam devletlerinde, özellikle Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde, esnaf ve zanaatkârlara meslek öğretmek, onların ahlaki değerlere bağlı kalmasını sağlamak ve üretilen malların kalitesini kontrol etmek amacıyla kurulan teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?
Bu teşkilatın görevleri arasında;
- I. Usta-çırak ilişkisiyle mesleki eğitim vermek,
- II. Üyeler arasında dayanışmayı güçlendirmek ve sosyal yardımlaşma sağlamak,
- III. Üretilen malların fiyatlarını ve kalitesini denetlemek
yer almaktadır.
✍️ Çözüm:Yukarıda özellikleri verilen teşkilat, Ahi Teşkilatı'dır. Bu teşkilat, Türk İslam devletlerinde, özellikle Selçuklu ve Osmanlı Devleti'nin ilk dönemlerinde esnaf ve zanaatkârların hem mesleki eğitimini üstlenmiş hem de onların ahlaki değerlere uygun bir şekilde çalışmalarını sağlamıştır.
Seçenekleri inceleyelim:
- A) Ahi Teşkilatı: Metinde bahsedilen tüm özellikler (mesleki eğitim, usta-çırak ilişkisi, dayanışma, sosyal yardımlaşma, mal kalitesi ve fiyat denetimi) Ahi Teşkilatı'nın temel görevleridir. Bu teşkilat, meslek ahlakını da ön planda tutmuştur. Bu nedenle doğru cevaptır.
- B) Yeniçeri Ocağı: Osmanlı Devleti'nin profesyonel daimi ordusudur. Meslek edindirme veya esnaf denetimi gibi bir görevi yoktur.
- C) Enderun Mektebi: Osmanlı Devleti'nde devlet adamı, yönetici ve saray görevlisi yetiştiren bir okuldur. Esnaf ve zanaatkârların mesleki eğitimiyle ilgilenmez.
- D) Divan-ı Hümayun: Osmanlı Devleti'nde devlet işlerinin görüşülüp karara bağlandığı en yüksek yönetim organıdır. Esnaf teşkilatlarının doğrudan denetimi veya meslek eğitimi gibi bir görevi yoktur.
Bu bilgiler ışığında, metinde bahsedilen özelliklerin tamamını karşılayan kurum Ahi Teşkilatı'dır.
